بیعلقگی در زیباییشناسی ابنسینا و تحلیل آن با بیعلقی در زیبایشناسی کانت | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 3، دوره 25، شماره 65، فروردین 1400، صفحه 59-80 اصل مقاله (333.62 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2021.240136.1507 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی بهرامی* | ||
| دکترای حکمت هنر دینی، دانشگاه ادیان و مذاهب. قم. ایران. | ||
| چکیده | ||
| بیعلقگی یا داوری آزاد در زیباییشناسی به معنای لابشرط بودن یا فاقد هرگونه علاقه بودنِ احکام زیباییشناسی نسبت به احکام شناختی، اخلاقی، سودمندی است. احکام زیباییشناسی به نحوی ضروری صرفاً از عین، نه از تصور مفهوم، خیر یا فایدهمندی حاصل میشوند و بررسی آثار ابنسینا نشان میدهد او بر استقلال یا بیعلقگی ادراک لذت تأکید کرده است. وی در مسئلۀ لذت به ملائمت، یعنی خوشایندی اشاره کرده و آن را کمال و خیر قوۀ مدرکه یا فعل خاص قوۀ مدرکه دانسته است. ازنظر ابن سینا لذت فقط به دلیل ملائمت حاصل میشود و هیچ چیز دیگری اعماز گزارههای معرفتی و اخلاقی در حصول ملائمت یک قوه و به عبارتی، لذت یک قوه دخیل نیست. او ادراک زیبایی را مشروط و منوط به حصول ملائمت یا لذت دانسته است و بنابراین، داوری آزاد در ادراک لذت در زیباییشناسی وی نیز وجود دارد؛ علاوه بر آن، او معتقد است زیبا فقط به خاطر زیباییاش انتخاب میشود و مورد ستایش و لذت قرار میگیرد؛ نه چیز دیگر. کانت در تبیین قوۀ حکم یا زیباییشناسی، بیعلقگی یا داوری آزاد را یکی از اصول چهارگانۀ حکم به زیبایی دانسته و آن را به صورت مجزا تبیین کرده است؛ اما آنچه در این حوزه مطرح کرده، بسیار گستردهتر، صریحتر و منسجمتر از چیزی است که ابنسینا به آن اشاره کرده است. از این جهت در پژوهش حاضر کوشیده ایم با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، ضمن تبیین بیعلقگی در لذتشناسی و به تبع آن، زیباییشناسی ابنسینا این موضوع را با مفهوم بیعلقگی در اندیشۀ کانت نیز مقایسه کنیم. یافته ها نشان میدهند بیعلقگی موردنظر کانت، همان مفهومی است که نزد ابنسینا وجود داشته و بنابراین میتوان گفت ابنسینا قبلاز کانت به این مطلب اشاره کرده؛ اما به دلیل مطرح نشدن اندیشۀ او در یک نظام زیباییشناسی، به آن توجهی نشده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنسینا؛ بیعلقگی؛ زیباییشناسی؛ لذت؛ کانت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 886 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 482 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,951 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,297,290 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,704,259 |