بررسی دیدگاههای مختلف فلاسفه اسلامی در نقد و اصلاح نظریه ماده - صورتگرایی مشائیان | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 4، دوره 25، شماره 65، فروردین 1400، صفحه 81-112 اصل مقاله (549.99 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2021.241435.1542 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید انواری* 1؛ حمیده مختاری2 | ||
| 1دانشیار فلسفه و کلام اسلامی، گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران . | ||
| 2دانشجوی دکترای فلسفه و کلام اسلامی، گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این مقاله، نظریة ماده- صورتگرایی مشائیان و مبانی آن در مواجهه با دیدگاههای جدید فیزیکی (نظریة اتمها) را نقد و تحلیل کرده و بدین منظور، دو دیدگاه رقیب این نظریه در تاریخ فلسفة اسلامی، یعنی نظریة منسوب به رواقیان (عرضهشده ازسوی ابوالبرکات و سهروردی) و نظریة ذرهگرایی در تفسیرهای فلسفی (اجسام صغار صلبه) و کلامی آن (اجزای لایتجزی) را بررسی کرده ایم؛ سپس رویکرد اندیشمندان معاصر دربارۀ نظریة ماده- صورتگرایی را واکاوی و آنان را براساس نظراتشان به سه گروه تقسیم کرده ایم: دو گروه از ایشان نظریة ماده- صورتگرایی را نفی کرده و هرکدامشان به نحوی از یکی از نظریات مخالفان با این نظریه حمایت کردهاند. در این میان، محییالدین الهی قمشهای و استاد حسنزادة آملی به نظریة ذرهگرایان تمایل یافته و استاد مصباح یزدی و استاد فیاضی به نظریة منسوب به رواقیان گرایش پیدا کردهاند. دستۀ دیگر، کسانی همچون فاضل تونی و علامه طباطبایی هستند که کوشیدهاند به نحوی میان نظریة ماده- صورتگرایی و نظریة اجسام صغار صلب و دیدگاه فیزیک جدید جمع کنند؛ باوجود آن، برخی مبانی نظریة ماده- صورتگرایی مانند متصل دانستن جسم، بالفعل نبودن اجزای جسم و وجودداشتن هیولای اولی همچنان با چالشهای فلسفی و تجربی مختلف روبه روست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ماده؛ صورت جسمیه؛ صورت نوعیه؛ جسم؛ ابنسینا؛ مشائیان؛ جزء لایتجزی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,630 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 633 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 565 |
| تعداد مقالات | 4,951 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,317,029 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,721,316 |