نقش بدن در پیدایش ادراکات عقلی از منظر ابن سینا و ملاصدرا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 6، دوره 25، شماره 65، فروردین 1400، صفحه 133-152 اصل مقاله (325.79 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2021.241384.1539 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مهدی کمالی* 1؛ احمد شه گلی2؛ جواد پارسایی3 | ||
| 1استادیار پژوهشکده علوم اسلامی رضوی. بنیاد پژوهش های اسلامی . مشهد. ایران. | ||
| 2استادیار موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری فلسفه و کلام دانشگاه باقر العلوم (ع)، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تعقل یکی از مهمترین ویژگیهای انسان است و به همین جهت، بحث دربارۀ ادراکات عقلی و کیفیت پیدایش آنها اهمیت بسیار دارد. ابنسینا پیدایش مفاهیم عقلی را حاصل تقشیر صور جزئی و اتصال با عقل فعال می داند؛ ولی ملاصدرا تعقل را حاصل مشاهدۀ ارباب انواع و اتحاد با حقایق عقلی قلمداد می کند. ازمنظر هردو فیلسوف، قوۀ عاقله و صور عقلی در اصل وجودشان مجرد از ماده و مستقل از آلات و قوای بدنی هستند و به همین جهت، تعقل به خودی خود، نیازمند جسم نیست؛ اما نفس به جهت تعلقی که بر بدن دارد، در تعقل، نیازمند به بدن و آلات منطبعه در آن است. بدن و قوای بدنی در پیدایش ادراکات عقلی همچون علل اعدادی عمل میکنند؛ با این تفاوت که طبق دیدگاه ابنسینا در ثنویت بدن و نفس، بدن به عنوان موجودی مجزا از نفس، زمینه را برای رشد و فعلیت آن فراهم میکند؛ اما براساس نظر ملاصدرا در اتحاد نفس و بدن، مرتبهای از مراتب انسان، زمینه را برای رشد مرتبۀ دیگر فراهم میآورد. در این مقاله، به تبیین نقش اعدادی بدن و چگونگی زمینهسازی آن در پیدایش ادراکات عقلی، و مقایسه و بررسی دیدگاه های ابنسینا و ملاصدرا در این حوزه میپردازیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادراکات عقلی؛ عقل فعال؛ اتحاد عاقل و معقول؛ بدن؛ ابنسینا؛ ملاصدرا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,198 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 728 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,946 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,271,054 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,676,887 |