انفعال و عواطف انسانی در مواجهه با آثار هنری بر مبنای حکمت سینوی | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقاله 9، دوره 25، شماره 65، فروردین 1400، صفحه 195-215 اصل مقاله (409.18 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2021.241389.1540 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم خردمند* 1؛ زهره توازیانی2؛ خشایار قاضی زاده3 | ||
| 1دانشجوی دکتری حکمت هنر دینی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. | ||
| 2استاد تمام فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه الزهراء(س)،تهران، ایران. | ||
| 3استادیار گروه هنراسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ارتباط میان انفعال و عواطف انسانی با صور گوناگون هنر ازجمله مباحث موردتوجه در فلسفۀ اسلامی است و تخیل قوی و ایجاد عواطف نفسانی، دو مؤلفۀ اصلی لحاظشده در تعاریف فلاسفۀ مسلمان از انواع هنر هستند. ابنسینا نیز ازجمله فلاسفهای بوده که به این موضوع اهتمام داشته است. با عنایت به این مسئله، مقالۀ پیشِروی با رویکرد توصیفی- تحلیلی نگاشته شده و پرسش اصلی مطرح شده در آن بدین شرح است که ازنظر ابنسینا در مواجهه با اثر هنری، چه انفعال نفسانی یا عواطفی در انسان ایجاد میشود. به دنبال آن، دو پرسش فرعی بدین شرح نیز در این پژوهش موردنظر بوده اند: چه عواملی باعث ایجاد این انفعالات نفسانی میشوند و چه ارتباطی میان انفعال نفس و حدوث عواطف یا احساس و ادراک اثر هنری وجود دارد؟ شایان ذکر است که در حکمت سینوی، حالاتی متفاوت مانند قبض و بسط، تعجب و حیرت، و نشاط و حزن از انواع انفعال نفس برشمرده شده اند و بررسی آثار ابنسینا نشان میدهد انفعال درنتیجۀ تعامل سه عامل صورت یا ترکیببندی، محاکات و طبع انسان به وجود میآید. این عواطف درپی ادراک اثر پدید میآیند؛ از این روی، دارای ابعاد شناختی هستند و میتوان آنها را راهی برای شناخت معنا و حتی معیاری برای زیبایی اثر قلمداد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انفعال نفس؛ عواطف و احساسات؛ صور هنری؛ ابنسینا؛ تجربۀ زیباشناختی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,284 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 725 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 565 |
| تعداد مقالات | 4,955 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,479,620 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,806,162 |