رویکرد زیستی-تکاملی در مواجهه با ادیان: بررسی دیدگاه دیوید ویلسون | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 12، دوره 19، شماره 1 - شماره پیاپی 37، اردیبهشت 1400، صفحه 247-268 اصل مقاله (11.76 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2021.4721.1682 | ||
| نویسنده | ||
| هاله عبدالهی راد* | ||
| دانشآموختۀ دکتری فلسفه دین، دانشگاه آزاد اسلامی، واحدعلوم وتحقیقات، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| یکی از صفات مهم و متمایزکنندۀ انسان نسبت به پستانداران نخستین، به لحاظ زیستی-تکاملی، فرهنگ است که نهادهای سیاسی و اجتماعی، سنتهای دینی و اخلاقی را در بر میگیرد. بنا بر مطالعات زیستی-ژنتیکی، ادیان به عنوان یک فرهنگ جهانشمول از میزان ارثپذیری بالایی برخوردارند، به طوری که خصیصهٔ دینداری از نسل میانسال به نسل جوانتر به ارث میرسد. دیوید ویلسون زیستشناس آمریکایی، دین را یک «تطابق چندسطحی» و محصول تکامل فرهنگی میداند که در جهت مشارکت و ایجاد همبستگی بین گروهها شکل گرفته و آنچه باعث بقای ادیان در طول تاریخ و تنوع و تکثر آن در فرهنگهای مختلف بوده کارکرد تکاملی آنها در جهت همبستگی گروههای دینی بر مبنای واقعگرایی عملی است. در نظر ویلسون، بحث از واقعنمایی حقیقی و صدق گزارههای دینی هیچ وجهی ندارد و آنچه اهمیت دارد تنها جنبهٔ مفید بودن گزارههاست. این نوع تبیین از علل پدید آمدن و بقای ادیان در طول تاریخ بشری به لحاظ معرفتشناختی چالشهای فراوانی را پدید میآورد که به خصوص در ادیان گزارهمحور و منتسب به وحی الهی قابل توجه است. در این نوشتار آرای ویلسون به تفصیل بیان میشود و مورد نقد و بررسی قرار میگیرد و بحث خواهد شد که شکلگیری معرفت دینی در یک دیندار باورمند تنها با نگاه کارکردگرایانۀ منفعتمحور و با تکیه بر تبیینهای تکاملی قابل تبیین نیست و نباید از نقش سایر مؤلفههای معرفتی-دینی، عقلی و احساسی غفلت کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ویلسون؛ نظریۀ تکامل؛ تکامل فرهنگی؛ کارکردگرایی؛ سیستمهای متحدکننده | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,903 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,799 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,290,189 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,697,966 |