بایستههای نظارت شرعی فقهای شورای نگهبان در نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 12، دوره 22، شماره 2 - شماره پیاپی 54، 1400، صفحه 583-604 اصل مقاله (383.12 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2022.242521.3182 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی ابراهیمی1؛ محمدجواد رضاییزاده* 2؛ محمد بهادری جهرمی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشکاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران اعمال نظارت شرعی به منظور اسلامی بودن قوانین و مقررات برعهده فقهای شورای نگهبان است. یکی از موضوعات مهم در خصوص نحوه اعمال این نظارت بررسی و تقریر اصول، مؤلفهها و شاخصههای لازم جهت اعمال این صلاحیت و ارائه الگوی مطلوب آن است، که در این مقام، به عنوان گام نخست بایستههای نظارت شرعی مورد مطالعه قرار میگیرد. با تنقیح این بایستهها میتوان الگوی مطلوب ساختار حقوقی نظارت شرعی را متبلور نمود و در پی آن الزامات اصلاح آن را کشف کرد. بر این اساس پژوهش حاضر به دنبال کشف و احراز بایستههای نظارت شرعی فقهای شورای نگهبان انجام گرفته است. هدف اصلی این پژوهش در واقع یافتن و احصاء این الزامات و بایستهها است و پاسخ به این سؤال که: «عمده بایستههای نظارت شرعی فقهای شورای نگهبان در نظام حقوق اساسی ایران کدامند؟» متناسب با این سؤال با تکیه بر روش پژوهشی توصیفی ـ تحلیلی، این نتیجه حاصل گردید که: «مطابق مبانی نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، نظارت شرعی ایدئال نظارتی است که حاکمیت، تفوق و تحقق اصل چهارم قانون اساسی را به نحو احسن تضمین کند. نظارتی که التزام به حاکمیت قانون در پرتو حکومت شرع در آن متبلور بوده و اثر ابطالی یا تعلیقی در خصوص تمامی قوانین و مقررات مغایر شرع، قابلیت تسری داشته و اثر مقتضی آن نیز تضمین شده باشد». | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصل چهارم قانون اساسی؛ بایستههای نظارت شرعی؛ شورای نگهبان؛ فتوای معیار؛ قانونگذاری؛ قوانین و مقررات؛ نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران؛ نظارت شرعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,597 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,292 |
||