معنویت دینی و معنای زندگی: نگاهی به چالش پوچی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 1، دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 38، اسفند 1400، صفحه 1-22 اصل مقاله (791.63 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.240880.1675 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید سهرابی فر1؛ ابوالقاسم فنائی2 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه دین، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. | ||
| 2استادیار گروه فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| معنویت دینی در جهان جدید با چالشهای مختلفی مواجه است. یکی از این چالشها مسئلۀ معناداری یا پوچی زندگی است. در حالی که در جهان سنتی کمتر متفکری پیدا میشد که زندگی را تهی و پوچ بداند، امروزه شاهد نگاههای پوچگرایانۀ مختلف به زندگی هستیم. این نگاهها در تقابل با نگاه معنوی به زندگی هستند. در مقالۀ حاضر به چالشی میپردازیم که نگاه پوچگرایانه به زندگی برای معنویت دینی و نگاه معنوی به زندگی ایجاد میکند. ابتدا رویکردهای مختلف به معنای زندگی -طبیعتگرایی، فراطبیعتگرایی، ناطبیعتگرایی و پوچی- را مرور میکنیم. سپس سه خوانش گوناگون از پوچی را مورد بررسی قرار میدهیم. این خوانشها بر اساس فقدان هدف، فقدان ارزش و آرزوهای دستنیافتنی صورتبندی شده است. راهکارهای مختلفی برای مقابله با پوچی ارائه میشود، از قبیل طغیان، ترک خواستن، بازسازی ارزشها و مواجهۀ طنازانه با هستی. پیشنهاد مقالۀ حاضر در چند محور مطرح میشود: نخست آن که معنای زندگی را باید از جنس «روایت زندگی» بدانیم، و چنین رویکردی به معنای زندگی با رویکردهای صرفاً استدلالی به معنای زندگی تفاوت دارد. دوم این که داوری میان روایتهای مختلف بر اساس عقلانیت نظری و عقلانیت عملی امکانپذیر است. سوم این که معنویت دینی با افزودن عناصری به نظام باورهای ما میتواند روایت ما از زندگی را معنادار سازد و ما را از چالش پوچی رها کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معنای زندگی؛ پوچی؛ معنویت دینی؛ روایت؛ عقلانیت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,003 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,745 |
||