پویاییهای نظری تحلیل بهره و ربا در اندیشه اقتصادی متفکران مدرسی (قرن 12 تا 17)؛ رهیافتهایی برای اقتصاد اسلامی | ||
| تحقیقات مالی اسلامی | ||
| مقاله 13، دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 21، آبان 1400، صفحه 363-392 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ifr.2022.241941.1673 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین بهمنپور خالصی1؛ محمدجواد شریفزاده* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری معارف اسلامی و اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مطالعه زمینههای شکلگیری نهادهای اقتصادی و همچنین پویاییهای نظری تحلیل آن در مواجهه یک اندیشه دینی میتواند دلالتهای قابلتوجهی برای اقتصاد و مالیه اسلامی داشته باشد. بدینمنظور مقاله حاضر به بررسی پویاییهای نظری تحلیل بهره و ربا در اندیشه متفکران مدرسی میپردازد و دلالتهای آن را برای اقتصاد اسلامی را موردبررسی قرار میدهد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که متفکران مدرسی نخستین از دو رویکرد «سابژکتیو» و «آبژکتیو» و نیز از دو شیوه «مکانیکی» و «غایتنگر» برای تحلیل ربا استفاده کردهاند. بااینوجود عواملی همچون گذار از صورتگرایی، افراط در نگرش غایتنگر، تحول جهانبینی و مواجهه عصری با احکام شریعت سبب گردید تا تحلیل ربا در اندیشه مدرسی چرخش قابلتوجهی به سمت تحلیلهای غایتنگر و سابژکتیو بنماید و بر این اساس انقلاب نظری تحلیل ربا در اندیشه مدرسی رغم بخورد. این انقلاب زمینهساز گردش تحلیلهای دینی از پدیدههای اقتصادی به سمت تحلیلهای مدرن شد. متفکرین مدرسی فهم قابلتوجهی از تمایز بهره و ربا داشتند و بر این اساس بهره را عایدی تحمیلشده توسط عوامل برونزا تلقی میکردند و بر این اساس سه مؤلفه «ضرر»، «توقف سود» و «مخاطره» را بهعنوان زمینههای اصلی أخذ بهره معرفی کردند. درنهایت نیز توجه به تحلیل و موضوعشناسی ربا بهمثابه یک مأموریت برای متفکر دینی، توجه به رویکردهای تحلیلی سابژکتیو برای فهم انسانی از پدیدهها و نیز کاربست رویکرد غایتنگر در کنار رویکرد مکانیکی و ایجاد زمینه ورود هنجارهای دینی به تحلیل برای اقتصاد و مالیه اسلامی ازجمله مهمترین دلالتهای این مطالعه برای اقتصاد و مالیه اسلامی بهحساب میآید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ربا؛ بهره؛ متفکران مدرسی؛ اقتصاد اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,361 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 792 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 567 |
| تعداد مقالات | 4,966 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,588,663 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,876,128 |