ارتقاء کیفی رفاه اجتماعی جامعه ایرانی در پرتو مدیریت تعارض منافع با تکیه بر مطالعه تطبیقی قاعده لاضرر در فقه امامیه و اصل ضرر در نظام حقوقی غرب | ||
| پژوهشنامه فقه اجتماعی | ||
| مقاله 3، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 18، مرداد 1400، صفحه 185-208 اصل مقاله (9.35 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/irj.2022.241409.1158 | ||
| نویسنده | ||
| علی حدادزاده شکیبا* | ||
| دانش آموخته دکتری، حقوق خصوصی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از اصول مورد احترام جوامع بشری، آزادی اراده اشخاص در برآورده نمودن منافع مدنظر ایشان میباشد. از همین رو، نهتنها افراد، بلکه قوای عمومی نیز نمیتواند به هر بهانهای مانع آزادی اراده اشخاص در بهرهمندی از منافع اجتماعی و اقتصادی گردد. با این حال در مواردی، آزادی اراده اشخاص در به دست آوردن بیشترین منفعت، با یکدیگر دچار تزاحم میگردد، به نحوی که آزاد گذاشتن مطلق اراده اشخاص برای به دست آوردن منفعت بیشتر، در مواردی موجب زیان رساندن به سایرین میشود؛ لذا تعیین حدود و ثغور آزادی اراده افراد و برقراری تعادل میان آن و ضرری که ممکن است از قِبَل این آزادی به سایرین وارد آید، دارای اهمیت بسیاری است، به نحوی که تعیین آن، میتواند تأثیر گستردهای بر پیشرفت همهجانبه یک دولت ملت داشته باشد. با توجه به همین ضرورت، مکاتب فکری بسیاری در طول تاریخ، راجع به این مسئله اظهارنظر نمودهاند که از جمله آنها میتوان به مکتب فکری اسلامی و غربی اشاره نمود. اندیشههای فلسفی این دو مکتب که یکی در قاعده اسلامی «لاضرر» و دیگری در قاعده غربی «ضرر» گنجانده شده است، مقاله حاضر را بر آن داشته که در تعامل اشتراکی میان این دو قاعده، به بررسی نقاط اشتراک و افتراق آنها از یکدیگر بپردازد تا نهایتاً به این نتیجه دست یابد که از منظر علم حقوق، آزادی اراده اشخاص در برآوردن منافع خود، از اهمیت ویژهای برای تأمین بیشترین رفاه اجتماعی جامعه برخوردار است و دولتها، علاوه بر اینکه نبایستی مانع فعالیت مردم شوند، بلکه در مدیریتشان نسبت به رفع تزاحم منافع، ابتدا بایستی به دنبال تجمیع منافع افراد با یکدیگر باشند و در صورت عدم امکان، اولویت را به برآورده نمودن منافعی دهند که بیشترین کارکرد عمومی را برای بیشترین افراد جامعه دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصل آزادی عمل؛ اصل ضرر؛ تعارض منافع؛ رفاه اجتماعی؛ قاعده لاضرر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,045 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 959 |
||