تحلیلی بر کاربست قرآنی اصطلاح «أُولُوا بَقِیَّةٍ» و امتداد آن به روش تحلیل محتوای کیفی | ||
| مطالعات قرآن و حدیث | ||
| مقاله 10، دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 30، فروردین 1401، صفحه 253-278 اصل مقاله (649.59 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/qhs.2022.240959.3305 | ||
| نویسندگان | ||
| رامین طیاری نژاد* 1؛ علی حا جی خانی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| قرآن کریم در حوزههای موضوعی گوناگون، مفاهیم نظریِ معیّنی با هدف ساماندهیِ نظامِ رفتاری ارائه میکند. گاهی ایجاد و توسعهی این مفاهیم نظری، از طریق اصطلاحاتِ خاصّ قرآنی پدید میآید. هنرِ تحقیقاتِ قرآنی کشفِ این مفاهیم و جانماییِ اصطلاحاتِ قرآنی در آنها است. در اینصورت، مفاهیم از صرفِ مفهوم بودن خارج و کارکردِ آنها در نظامِ رفتاری روشن میشود. این پژوهش با روش اکتشافیِ تحلیل محتوا به واکاویِ کارکرد و کاربستِ اصطلاح قرآنی «أُولُوا بَقِیَّةٍ» با هدفِ کشف و امتدادِ کاربستهای قرآنیِ مرتبط با آن میپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد «أُولُوا بَقِیَّةٍ» در الگوی «ایمانپذیریِ اقوام» ذیل حوزهی موضوعیِ «دعوت به توحید» با کاربستِ «بسترسازیِ ایجاد و دوامِ حاکمیّتِ دین» ایفای نقش میکند. بازآفرینیِ نقشِ این اصطلاح با تحلیلِ معکوسِ الگویِ تقابلیِ «ایمانناپذیریِ اقوام» امکانپذیر است. در ایمانناپذیریِ اقوام، فسادِ نظامِ فکری و عقیدتی از طریقِ فسادِ نظامِ رفتاری و بهدست گروهِ مرجعِ «ملأ» رخ میدهد. کاربستِ «أُولُوا بَقِیَّةٍ» در الگویِ ایمانپذیری، کاربستِ معکوسِ ملأ در الگویِ ایمانناپذیری است و «سلامتِ نظامِ رفتاریِ» جامعه به کُنشگریِ آنها وابسته است. چنین بهنظر میرسد که آیهی اصلی حاوی «أُولُوا بَقِیَّةٍ» (هود: 116)، متناظر و پاسخ سؤال آیه «فَلَوْلَا کاَنَتْ قَرْیَةٌ ءَامَنَتْ فَنَفَعَهَا إِیمَانُهَا إِلَّا قَوْمَ یُونُس»(یونس: 98) میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ ایمان؛ أُولُوا بَقِیَّةٍ؛ ملأ؛ روش تحلیل محتوا. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,149 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 713 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 561 |
| تعداد مقالات | 4,897 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,121,788 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,512,423 |