مقایسه تطبیقی مفهوم حق در مکتب پوزیتیویسم حقوقی و مکتب حقوقی اسلام | ||
| تحقیقات حقوق شهروندی | ||
| دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 6، آبان 1397، صفحه 205-222 اصل مقاله (703.65 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/hcr.2022.241657.1023 | ||
| نویسنده | ||
| سجاد قلیچ پور* | ||
| دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گسترش روزافزون تجربهگرایی، علوم اجتماعی از جمله حقوق را نیز متأثر ساخته و مکتب پوزیتیویسم حقوقی را پدید آورده است. بر اساس پوزیتیویسم حقوقی کلیه مفاهیم اعم از حقوق و تکالیف قانونی الزاماً باید از فیلتر تحقیقپذیری عبور داده شوند. این اندیشه میخواهد از حقوق، علمی همانند علوم طبیعی بسازد و در مقابل مکاتب حقوقی الهی ریشه در وحی داشته و مبانی معرفت شناختی کاملاً متفاوتی دارند. محوریترین مفهوم در حال تغییر و تحول در عالم حقوق مفهوم «حق» است. این نوشتار میکوشد به روش توصیفی و تحلیلی به مقایسه تطبیقی مفهوم حق در دو مکتب پوزیتیویسم حقوقی و مکتب حقوقی اسلام بپردازد. به نظر میرسد پوزیتیویسم حقوقی و اسلام در محورهای منشأ و خاستگاه حق، نسبت حق با ارزشهای اخلاقی و فراقانونی و گستره و مصادیق حق تفاوتهای جدی و بعضاً متعارضی در خصوص مفهوم مذکور وجود دارد. در پوزیتیویسم حق، در واقع همان قانون موضوعه است، ولی در اسلام قانون موضوعه باید بر اساس حق باشد. پوزیتیویستها قائل به تفکیک ارزشهای اخلاقی از قوانین بوده، ولی در اسلام قوانین اعتبار خود را از ارزشهای اخلاقی بر مبنای شرع میگیرند و گستره حقها در رویکرد اسلامی گستردهتر از رویکرد پوزیتیویستی است و شامل حقهای معنوی و الهی نیز میشوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مفهوم حق؛ پوزیتیویسم حقوقی؛ مکتب حقوقی اسلام؛ خاستگاه حق؛ اخلاق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,309 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 978 |
||