فیزیک کوانتوم و فاعلیت خدا | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 6، دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 38، اسفند 1400، صفحه 111-134 اصل مقاله (861.02 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.241837.1709 | ||
| نویسنده | ||
| حمیدرضا شاکرین* | ||
| دانشیار گروه منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تصور رایج این است که تعبیر کپنهاگی روابط عدم قطعیت، و به بیان دقیقتر اصل ناموجبیت در فیزیک کوانتوم، نافی قاعدۀ علیت است. برخی از طبیعتگرایان، با تأکید بر ابتنای خداباوری بر اصل علیت، این موضوع را دستاویزی برای مخالفت با عقاید دینی قرار داده و گمان کردهاند که بر اساس فیزیک نوین دیگر جایی برای باور به خدا به مثابه علت موجبۀ جهان و نقش او در آن باقی نمیماند. مقاله پیش رو بر آن است تا این مسئله را به روش اسنادی و تحلیلی بررسی و ارزیابی کند. از این رو ابتدا به طور فشرده نگرۀ کوانتومی و تعبیر کپنهاگی و شأن معرفتی آن را توضیح داده، سپس رابطۀ آن را با علیت فلسفی بررسیده، و سرانجام گونههای متصور فعل الهی را مطرح و نسبت هر یک را با بیان کپنهاگی عدم قطعیت بازمیکاود. ماحصل تحقیق این است که تعبیر یادشده مقتضی مخالفت با علیت و ضرورت فلسفی نبوده، بلکه اثبات صحت خود را وامدار آن است. همچنین با باور به وجود خدا و گونههای مختلف نقشآفرینی او در جهان تلائم کامل داشته، نسبت به فیزیک کلاسیک، سازگاری بیشتری با نقشآفرینی مستقیم خدا و انجام دادن افعال خاص دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خدا؛ فیزیک کوانتوم؛ اصل عدم قطعیت؛ تعبیر کپنهاگی؛ فعل الهی؛ علیت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,501 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,550 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,911 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,163,817 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,581,648 |