بررسی معناشناسی فضایل و رذایل اخلاقی از منظر علامه طباطبایی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 12، دوره 19، شماره 2 - شماره پیاپی 38، اسفند 1400، صفحه 239-258 اصل مقاله (630.2 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.242190.1730 | ||
| نویسنده | ||
| حسین احمدی* | ||
| استادیار گروه فلسفه اخلاق، مرکز پژوهشی دائرةالمعارف علوم عقلی اسلامی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| معناشناسی اخلاق از مباحث فلسفه اخلاق است. منظور از معناشناسی اخلاق بررسی و ارائه تعریفی از مفاهیم اخلاقی است که به تبیین حقیقت و تعیین قلمروی محکی مفاهیم اخلاقی میپردازد. این تحقیق به روش تحلیلی و با استفاده از تبیینهای عقلانی به این پرسش پاسخ میدهد که معنای فضایل و رذایل اخلاقی و روش فهم آن معانی از منظر علامه طباطبایی چیست؟ علامه رویکرد جامعهشناسانه را برای معناشناسی فضایل و رذایل اخلاقی، به دلیل غیرواقعگرایانه و نسبیگرایانه بودن آن، که سبب هرجومرج میشود، مردود میداند، و رویکردهای فضیلتمدارانه و آخرتمآبانه را کمالگرایانه تبیین میکند. او هدف رویکرد فضیلتمدار را کمال دنیوی و هدف رویکرد آخرتمآبانه را کمال اخروی میداند. این در حالی است که رویکرد توحیدمحور در معناشناسی اخلاق بر حب الهی برای وصول به خدا تأکید دارد. فضایل و رذایل اخلاقی نزد علامه به صورت مقایسهای به دست میآیند، پس از سنخ مفاهیم فلسفیاند. از این رو باید به روش مفاهیم فلسفی معناشناسی شوند. به همین جهت، علامه معنای این مفاهیم را به روش مقایسه میان رفتار اختیاری با هدف اخلاق خاص اسلامی که متناسب با ذات انسانی است انتزاع میکند. به نظر میرسد علامه نقش عرف و شهود را در معناشناسی فضایل و رذایل مشخص نکرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معناشناسی اخلاق؛ معناشناسی فضایل اخلاقی؛ معناشناسی رذایل اخلاقی؛ روش معناشناسی اخلاق؛ علامه طباطبایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,131 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 902 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,945 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,261,370 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,669,877 |