دروغ در اخلاق و الهیات عملی بر اساس دیدگاه پیتر کریفت | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 4، دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 39، تیر 1401، صفحه 17-24 اصل مقاله (612.56 K) | ||
| نوع مقاله: کوتاه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.76207 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم اردشیر لاریجانی* 1؛ عبدالله عابدی فر2 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بنا بر برخی تعاریف، وظیفه الهیات عملی در وهله نخست تحلیل و تفسیر الهیاتی از واقعیات اجتماعی و فرهنگی و اعمال فردی و اجتماعی انسانها و سپس ارائه راهکار الهیاتی متناسب با آن است. بر این اساس، دروغ که در اشکال متنوعی در زندگی روزمره متبلور میشود موضوعی درخور توجه است. پیتر کریفت، فیلسوف تومیست و مؤلف کتاب الهیات عملی، معتقد است که دروغ گاهی نه تنها بد نیست، بلکه خوب و لازم است؛ اما این را که در چه شرایطی دروغ گفتن بهتر از دروغ نگفتن است میتوان با رجوع به شهود و وجدان دریافت. او با توسل به عقلگرایی ارسطویی-توماسی به نقد مکتب نامگرایی، فلسفه دکارت و کانت میپردازد و معتقد است اینان شهود را، که در فلسفۀ ارسطو و آکویناس ذیل عقل بود، به کناری نهادند و تعریفی از عقل ارائه کردند که گویی عقل صرفاً به مثابه کامپیوتری است که از قبل برنامه به آن داده شده و بر اساس آن عمل میکند. این در حالی است که در عقلگرایی ارسطویی-توماسی، شرایط و موقعیت و قصدْ اهمیت قابلتوجهی دارد. در جواز صحت دروغ، کریفت و همفکران او بر آنند که شرایط، قصد خوب و شهود اخلاقی عواملی هستند که میتوانند گاهی جواز صحت دروغ باشند. اما در مقابل نقدهایی بر دیدگاه ایشان وارد شده، از جمله این که این دیدگاه با آموزههای کلیسا و الهیات کاتولیک تنافی دارد و به نوعی شهود اخلاقی را جایگزین حقیقت مطلق موجود در آموزههای عیسی مسیح (ع) کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیتر کریفت؛ کانت؛ دروغ؛ شهود اخلاقی؛ عقلگرایی ارسطویی-توماسی؛ الهیات عملی؛ اخلاق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 961 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 874 |
||