چالشهایی پیش روی الهیات عملی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 24، دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 39، تیر 1401، صفحه 181-186 اصل مقاله (524.91 K) | ||
| نوع مقاله: کوتاه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.76226 | ||
| نویسنده | ||
| اکبر قربانی* | ||
| استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، واحد اردستان، اردستان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| الهیات عملی را میتوان نوعی گسترش کاربردی و کارکردی آموزههای الهیاتی، یا برآمده از الهیات، در زندگی انسان دانست. نوشتار حاضر، با توجه به معنای عام الهیات، به برخی چالشهای پیش روی الهیات عملی میپردازد. چالش اول انتظار بشر از دین است. با عنایت به انتظار گسترده از دین است که میتوان پای الهیات را به قلمرو اجتماع و نهادهای اجتماعی کشاند. اگر انتظار حداقلی از دین داشته باشیم، نقش الهیات چندان برجسته نخواهد بود. چالش دوم رابطه سنت و تجدد است. در دوران سنت و با نگرش سنتی برخی نهادهای اجتماعی پیوند وثیقی با دین و الهیات داشتند، اما در نگرش و دوران متجدد نقش اجتماعی یا سازمانی الهیات غالباً بر عهده نهادهای جدید برآمده از علوم جدید و دنیای متجدد است. از این رو، در دوران متجدد و با نگرش تجددگرایانه، الهیات عملی متهم به نوستالژی و موضع انفعالی میشود. چالش سوم مصادره الهیات عملی توسط روحانیت رسمی است. تاریخ دین و الهیات حکایت از این دارد که روحانیت رسمی و حکومتی با رویکردی انحصارطلبانه و تمامیتخواهانه توانسته است دین و الهیات را به نفع خود و در راستای افزایش قدرت و ثروت و نفوذ اجتماعی خود مصادره کند. هرچند این مصادره گهگاه به مصلحت عمومی و اجتماعی منجر شده است، اما به نظر میرسد مفسده این مصادره بیش از مصلحت آن باشد. چالش چهارم جهانی شدن است. با توجه به فرایند جهانی شدن، اهمیت و ضرورت الهیات جهانی افزایش یافته است. از این رو، الهیات عملی بدون غلبه بر بنیادگرایی و انحصارگرایی دینی نمیتواند به حل و فصل مسائل و معضلات جهانی کمک کند. توفیق و گسترش الهیات عملی در گرو پاسخ نظری و عملی به چالشهای پیشگفته است، چالشهایی که نه تنها الهیات بلکه خود دین و دینورزی را نیز به مخاطره انداخته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الهیات عملی؛ انتظار بشر از دین؛ سنت و تجدد؛ روحانیت رسمی؛ جهانی شدن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,051 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,133 |
||