غلبه انسانشناسی عملی در عصر مدرن و ضرورت الهیات عملی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 28، دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 39، تیر 1401، صفحه 211-218 اصل مقاله (485.99 K) | ||
| نوع مقاله: کوتاه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.76232 | ||
| نویسنده | ||
| حسین هوشنگی* | ||
| دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| انسان مخاطب دین است و لذا تغییرات در انسان سبب تغییر در دینداری و به تبع آن تغییر در دینورزی میشود و حداقل این پرسش را ایجاد میکند که کدام یک از ساحات دین باید اولویت و صدارت یابد. در عصر جدید و دوره روشنگری شاهد تحولی چشمگیر در تعریف انسان هستیم. در این تعریف، انسان به مثابه موجودی جبرانگر و اجتماعی، با نگاهی طبیعتگرایانه در کانون توجه قرار میگیرد. در دوره روشنگری و متعاقب انقلاب کپرنیکی کانت، انسان به مثابه سوژه و فاعل شناسایی متولد و معرفی شد، سوژهای که متعلقات ادراک را خود را برمیسازد و البته از ادراک عوالم فرازمانی و فرامکانی قاصر است. نتیجه بسط این انقلاب کپرنیکی به ساحت اراده و عمل و احساسات و عواطف منتهی به تولد انسان به مثابه عامل (و نه عاقل به مفهوم متافیزیکی) شد. در چنین وضعیتی، مقولاتی همچون آزادی، تعهد، مسئولیت و عواطفی مانند نوعدوستی، شفقت و حیا که بروز آنها در حیات عملی است، در انسان و انسانشناسی اولویت مییابد و علومِ معطوف به عمل انسانی تکون یا بسط مییابد. الهیّات مسیحی با تکوین الهیّات عملی این تحول و تلاطم در مفهوم و حقیقت انسان را به رسمیت شناخته و با آن تعامل کرده است. الهیّات و کلام اسلامی هم بالطبع نمیتواند این امر را نادیده بینگارد. دینشناسان و اهل کلام باید از همه استطاعت و توان و ظرفیت علوم دینی اعم از کلام، فلسفه، اخلاق، فقه، اصول فقه، تفسیر و علوم حدیث، همراه با استفاده از علوم متعارف مرتبط، در مسیر تحقق الهیّات عملی اسلامی به مثابه یک علم دینیِ میانرشتهای گام بردارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الهیّات عملی؛ الهیّات عملی اسلامی؛ انسانشناسی عملی؛ انسانشناسی نظری؛ سوبجکتیویته | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 815 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 817 |
||