مواجهه عالمان دین با پیدایش بانک در ایران و دلالت های آن، به روش تحقیق تاریخی | ||
| مطالعات اقتصاد اسلامی | ||
| مقاله 11، دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 28، اردیبهشت 1401، صفحه 681-722 اصل مقاله (1.39 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ies.2022.241782.2027 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس یعقوب زاده مجرد* 1؛ سید علی سبحانی ثابت2 | ||
| 1دانش پژوه فقه سطح 3 حوزه علمیه، قم، ایران | ||
| 2فارغ التحصیل دکتری اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع) | ||
| چکیده | ||
| توجه تاریخی-اقتصادی به پیدایش نظام بانکی در دوره قاجار و مواجهه عالمان دین با این پدیده مدرن، یکی از مهمترین نقاط چالشی تاریخ معاصر ایران است که علاوه بر تایید امکان تحقق الگوهای اقتصاد اسلامی، منبعی غنی برای بررسی تجربه تاریخی بانکداری اسلامی می باشد. این تحقیق نشان می دهد عالمان دین در مواجهه با پیدایش نظام بانکی، سه رویکرد متفاوت را متناسب با شرایط زمانی خود اخذ نموده اند. در برهه ای که تماس با دنیای تکنیک جدید هنوز عمق اساسی پیدا نکرده بود، عالمان دین با احتیاط و دقت کامل، با سلب و تحریم کلی جلوی ورود بانک به ایران را گرفتند. اما بعد از هجوم سرسام آور ساختارهای سیاسی-اقتصادی مدرن به داخل کشور، عالمان دین با رویکرد اخذ و اقتباس، سعی کردند اولاً اقدام به تأسیس بانک مستقل ملی کنند و ثانیاً ساختار آن را از بهره و ربای محرم بزدایند تا با قوانین فقهی، مغایر نباشد. اما بعد از جریان استقلال نسبی در نظام بانکی، رویکرد سوم عالمان دین، طراحی و مدل سازی ساختارهای اقتصادی-اجتماعی بر اساس دستورات دین بود. درحالی که بانک های تجاری دارای حق انحصاری خلق پول دورنزا هستند و ثروت خلق شده را در اختیار افراد خاصی قرار می دهند؛ الگوهای اقتصادی اسلامی آن دوران، این امکان را فراهم آورد که اولاً نقدینگی مستقیماً در اختیار بخش واقعی اقتصاد قرار گیرد و ثانیاً همه آحاد جامعه بر اساس تعاون جمعی بتوانند در فعالیت اقتصادی تولیدی مشارکت کنند و ثروت حاصل از آن به طور عادلانه بین آنان تقسیم گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیدایش بانک؛ خلق پول؛ عالمان دین؛ الگوی اقتصاد اسلامی؛ تاریخ قاجار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 784 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 946 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 570 |
| تعداد مقالات | 4,994 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,774,908 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,977,461 |
اخبار نشریات
- Interdisciplinary Studies of Quran & Hadith Journal Receives Scientific Rank from Iran’s Ministry of Science for the First Time
- Journal Status Announcement
- کسب رتبه «الـف» دوفصلنامه علمی حکمت سینوی در ارزیابی سال 1402
- کسب رتبه «الف» در کمیسیون نشریات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
- کسب رتبه (الف) برای دومین سال متوالی در ارزیابی وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری
- *جلسه هیأت تحریریه نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی» مورخ دهم مردادماه 1402 برگزار شد*
- Important Note for contributors to Islamic Political Thought (IPT)
- نشانی جدید وبگاه نشریه اندیشه مدیریت راهبردی
- کسب رتبه الف دوفصلنامه علمی فقه و حقوق خانواده در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- رونمایی شماره دوم - هیأت و رسانه
- دومین همایش انقلاب اسلامی و حقوق شهروندی
- انتشار شماره 53 دوفصلنامه علمی-پژوهشی دین و ارتباطات
- عناوین مقالات منتخب مصوب هیات تحریریه دوفصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی جهت چاپ در شماره 19 پائیز و زمستان 1396
- پذیرش مجله پژوهشنامه فلسفه دین در philpapers