تبیین ابنسینا از استنباط آرای محموده | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 26، شماره 67، فروردین 1401، صفحه 75-95 اصل مقاله (350.29 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2022.242518.1576 | ||
| نویسندگان | ||
| مجید شمس آبادی حسینی1؛ محمد سعیدی مهر* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه فلسفه و حکمت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران . | ||
| چکیده | ||
| ازجمله مباحثی که بهاختصار در آثار ابنسینا ذکر شده، آرای محموده و روش استنباط آنهاست. ازنظر شیخالرئیس، عقل بهتنهایی نمیتواند به آرای محموده دست یابد و مؤلفههای دیگری همچون آرای نظری، شهرت، استقرا، تجربه و مصلحت در این زمینه، نقش اساسی دارند؛ اما روش استنباط آرای محموده از این مؤلفههای مختلف، محل بحث است؛ افزونبر آن، آرای محموده ذیل مجموعة مشهورات جای میگیرند و بیان ابنسینا دربارة حجتآوری بر این آرا و از سوی دیگر، برهانناپذیری مشهورات، ناسازگار بهنظر میرسد؛ اما با نگاهی تحلیلی به مباحث بوعلی در بخش مشهورات منطق و کارکردهای عقل عملی، و بررسی نگاه وی به اخلاق میتوان تبیینی نو در این حوزه بهدست داد که سازگاری مؤلفههای یادشده با یکدیگر و سازگاری سخنان این فیلسوف با هم در این حوزه را روشن میکند. این تبیین از این نکتة فلسفی در آثار ابنسینا سرچشمه میگیرد که اساساً حجت و مقدماتش که در استنباط آرای محموده مطرح میشود، با برهان و مقدماتش که در فلسفة نظری و منطق کلاسیک وجود دارد، متفاوت است. وقتی شیخالرئیس از حجتآوری بر آرای محموده سخن میگوید، مقصودش اقامة برهان بر آنها نیست که با برهانناپذیری مشهورات و آرای محموده ناسازگار باشد؛ بلکه حجت میتواند اعماز قیاس و استقرا باشد؛ بدین ترتیب، برخی آرای محموده برپایة موارد استقراشده و برخی دیگر هم برمبنای قیاس نتیجهگیری میشوند. قیاس نیز مقدمات مختلفی اعماز اوّلی و کلی تا تجربی، مشهور یا جزئی دارد و اموری همچون آداب، انفعالهای نفسانی و مصلحتهای انسانی هم ذیل این مقدمات قرار میگیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استنباط در اخلاق؛ مشهورات؛ عقل عملی؛ آرای محموده؛ حکمت عملی؛ ابنسینا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 639 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 542 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,901 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,126,967 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,520,661 |