نسبیگرایی فرهنگی در اشارات ویتگنشتاین در باب آیینهای فرهنگی و دینی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 10، دوره 20، شماره 2 - شماره پیاپی 40، مهر 1401، صفحه 199-224 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.241786.1705 | ||
| نویسنده | ||
| حسین شقاقی* | ||
| استادیار گروه مطالعات میان فرهنگی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بر اساس تفسیر شایع، ویتگنشتاین در «اشاراتی در باب شاخه زرین فریزر» رویکردی بیانگرایانه به آیینهای دینی و رفتارهای فرهنگی دارد، و دیدگاه فریزر را با همین رویکرد مورد انتقاد قرار میدهد. مویال شاروک، بر مبنای همین تفسیر، ویتگنشتاین را حامی روایتی از نسبیگرایی فرهنگی میداند. اما نسبیگرایی فرهنگی در معرض اعتراضهایی از منظر طبیعیگرایی و نظریه تکامل است. در این مقاله تفسیر کِلَک از ویتگنشتاین را مرور خواهیم کرد که نگاه ویتگنشتاین به اعمال آیینی را سازگار با طبیعیگرایی و نگرش تکاملی به سیر تحول حیات اجتماعی و فرهنگی بشر میداند. سپس روایت هکل را از نسبیگرایی فرهنگی در تأملات ویتگنشتاین در باب آیینهای دینی و اعمال فرهنگی مورد بررسی قرار میدهیم و نشان میدهیم که چگونه هکل در عین دفاع از وجود نسبیگرایی فرهنگی در تأملات ویتگنشتاین، انتقادهای بعضی از حامیان طبیعیگرایی و نظریه تکامل را به نسبیگرایی فرهنگی ویتگنشتاین وارد نمیداند. نهایتاً از این موضع دفاع میکنیم که اولاً ویتگنشتاین مدافع نسبیگرایی فرهنگیِ معرفتشناختی نیست، در ثانی از نگاه ویتگنشتاین آیینهای فرهنگی و دینی بدیلی برای علم نیستند، بلکه در تمامی فرهنگها -از جمله فرهنگ مدرن- در کنار علم حضور دارند، ثالثاً ویتگنشتاین از نسبیگرایی معناشناختی در باب آیینهای فرهنگی حمایت میکند، و رابعاً دفاع ویتگنشتاین از جایگاه آیینها در حیات اجتماعی بشر تعارضی با طبیعیگرایی در مطالعه در باب انسان، زبان و فرهنگ ندارد و میتوان از منظر طبیعیگرایانه از موضع ویتگنشتاین در باب آیینها دفاع کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ویتگنشتاین؛ فریزر؛ آیینهای دینی؛ نسبیگرایی فرهنگی؛ کلک؛ هکل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 896 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 905 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 570 |
| تعداد مقالات | 5,013 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,850,500 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,030,416 |