تأثیر گناه بر معرفت در مثنوی معنوی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 3، دوره 20، شماره 2 - شماره پیاپی 40، مهر 1401، صفحه 47-70 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2022.242090.1721 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد افشاریان شجاعی1؛ مجید ملایوسفی* 2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه دین، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در حوزه معرفتشناسی، یکی از مباحث مطرح در چند دهه اخیر تأثیر عوامل غیرمعرفتی از جمله گناه بر معرفت انسان بوده است. در طول تاریخ، در متون دینی و عرفانی فرهنگهای مختلف، همواره بر این امر تأکید رفته است که ساحتهای وجودی انسان به شدت بر یکدیگر تأثیرگذار هستند. از جمله متون مهمی که در آن به تأثیر گناه بر معرفت انسانی پرداخته شده مثنوی معنوی مولاناست. از نظر مولانا، آثار گناه فقط در آینده آنجهانی خود را نشان نمیدهد، بلکه بر وجود و قوۀ عاقلۀ انسان در این دنیا نیز تأثیرگذار است. در بین گناهان تاثیرگذار بر معرفت، تکیه مولانا بر گناهان یومیه است، نه گناهان جبلی یا ذاتی. در باب نحوۀ تأثیر گناه بر معرفت، مولانا بر این باور است که انسان بر اثر احساس گناهی که در پی ارتکاب گناه بدان دچار میشود، ارتکاز ذهنیاش را از دست میدهد و در نتیجه معرفتش خدشهدار میشود. همچنین به دلیل فضیلتبنیاد تلقی کردن فرآیند کسب معرفت، خدشه در فضایل اخلاقی بر اثر ارتکاب گناه را تأثیرگذار بر فضایل فکری و در نتیجه معرفت انسان میداند. هرچند میتوان از مثنوی معنوی مولانا چنین برداشت کرد که او گناه را تأثیرگذار بر تمامی اقسام معرفت اعم از الهی و غیرالهی میداند، با این حال تکیه مولانا در مثنوی معنویاش بر تأثیر گناه بر معرفت به خدا و معرفت به خود است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مثنوی معنوی؛ مولانا جلالالدین محمد بلخی؛ تأثیرات معرفتی گناه؛ معرفتشناسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 815 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 788 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,930 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,195,991 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,608,195 |