جایگاه مخاطب در نظریه موسیقی ابنسینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 26، شماره 67، فروردین 1401، صفحه 261-279 اصل مقاله (434.53 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2022.241372.1538 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا الوندی* 1؛ سپهر سراجی2 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد فلسفۀ هنر، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران . | ||
| 2دانشآموختۀ دکتری پژوهش هنر، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در پیریزی مباحث فلسفۀ موسیقی، بررسی نسبت و پیوند میان موسیقی و مخاطب نزد متفکران این حوزه اهمیت بسیار دارد. در نگاهی کلی، اندیشۀ موسیقایی ابنسینا در ساختاری علمی، ریاضیاتی و عقلانی مطرح شده؛ اما این فیلسوف از اهمیت موضوعاتی مانند تأثیر موسیقی بر نفس مخاطب، فهم موسیقی و تجربههای موسیقایی غافل نبوده است. در این نوشتار کوشیدهایم با تحلیل عناصر مهم نظریۀ موسیقی ابنسینا همچون تخیل و محاکات و نیز با نظر به مبادی علم موسیقی در اندیشۀ او، مفهوم مخاطب و موسیقی ازمنظر وی را تبیین کنیم. نکتۀ مهم در پژوهش پیشِروی، این است که آنچه درباب مخاطب در نظریۀ موسیقی ابنسینا ذیل بحث دربارۀ محاکات، تخیل، موسیقی شعر، لذت و کراهت، فرهنگ و موسیقی وجود دارد، بدان منظور نیست که شیخالرئیس صرفاً بهجهت تکمیل مباحث خود در حوزههای مختلف موسیقی، دربارۀ مخاطب آثار موسیقایی نیز سخن گفته باشد؛ بلکه گفتههای وی در این زمینه، در منظومهای عقلانی همراه با روششناسی خاص او در این حوزه، با کل ساختار اندیشۀ فلسفیاش سازگار است و این مطلب نشان میدهد بوعلی بهنحو ضمنی و ازسر اتفاق، دربارۀ مخاطب سخن نگفته؛ بلکه اساساً در نظریۀ موسیقی او، مخاطب از جایگاهی ویژه برخوردار است. در این مقاله، دیدگاه ابنسینا درباب این موضوع را ذیل چهار بخش کلی بررسی کردهایم: محاکات و موسیقی، خیالانگیزیِ موسیقی، تأثیر موسیقی بر مخاطب و تأثیر مخاطب بر آثار موسیقایی. پژوهش پیشِروی با استفاده از شیوۀ توصیفی- تحلیلی و بهکارگیری مستقیم مجموعۀ متون دستاول ابنسینا، بهویژه آثار وی درزمینۀ علم موسیقی همچون جوامع علم موسیقی از ریاضیات شفا صورت گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنسینا؛ فلسفۀ موسیقی؛ موسیقی؛ مخاطب؛ تخیل؛ محاکات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 904 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 527 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,901 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,126,494 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,519,653 |