بررسی نقش نفس و بدن در پیدایش لذت و الم براساس دیدگاه ابنسینا و ملاصدرا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 26، شماره 67، فروردین 1401، صفحه 131-153 اصل مقاله (377.36 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2022.242898.1580 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مهدی کمالی* 1؛ جواد پارسایی2؛ احمد شه گلی3 | ||
| 1استادیار پژوهشکدۀ علوم اسلامی، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، مشهد، ایران . | ||
| 2دانشآموختۀ دکتری فلسفه و کلام، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران. | ||
| 3استادیار مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تبیین علوم تجربی و فلسفۀ اسلامی از لذت و الم، و نقش نفس و بدن در پیدایش آنها متفاوت است. دانشمندان تجربی، تبیینی کاملاً فیزیکالیستی از نحوۀ حصول لذت و الم بهدست داده و برخی بر این اساس، حالات نفسانی را به گونههایی صرفاً جسمانی فروکاستهاند. ابنسینا درخصوص لذات و آلام حسی، نقشی بالسویه برای نفس و بدن قائل شده؛ اما حصول لذات و آلام وهمی و خیالی را از اوصاف نفس متعلق به بدن دانسته است. ازنظر او تنها لذات و آلام عقلی از اوصاف نفس بما هینفس هستند؛ اما طبق دیدگاه صدرالمتألهین، از آنجا که لذت و الم ازسنخ ادراک است و از طرفی همۀ قوای ادراکی، مجرد از ماده هستند، لذت و الم ناشی از هرکدام نیز مجرد از ماده است؛ از این روی، آنچه در علوم تجربی دربارۀ سازوکار و فیزیولوژی حصول لذت و الم ذکر میشود، مربوط به حقیقت این دو مقوله نیست و درواقع، به مرحلۀ زمینهسازی و اِعداد آنها بازمیگردد. در این مقاله، ضمن بررسی حقیقت لذت و الم، و تبیین مراحل پیدایش انواع آنها نقش ایجابی و سلبی نفس و بدن در مراحل شکلگیری لذت و الم را با توجه به مبانی موردنظر ابنسینا و ملاصدرا تحلیل کردهایم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نفس؛ بدن؛ لذت و الم؛ علوم تجربی؛ ابنسینا؛ ملاصدرا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 728 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 689 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,901 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,126,974 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,520,664 |