چیستی معقولات اولی و نقش خیال در آن ها از نظرگاه فارابی | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 26، شماره 67، فروردین 1401، صفحه 173-186 اصل مقاله (292.78 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2023.243899.1606 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب برخورداری1؛ سیده ملیحه پورصالح امیری* 2 | ||
| 1دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران . | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر، به چگونگی شکلگیری معقولات اولی و نقش خیال در آنها ازمنظر فارابی پرداختهایم. معقولات اولای عامل، اولین مرتبۀ فعلیتبخشی به عقل بالقوه، حدوث اختیار و تولد حیات خاص انسانی، و نخستین پلۀ صعود به مراتب فراتر ادراکی- فعلی هستند. فرایند حدوث معقولات اولی، منوط به حدوث قوای ادراکی حاسّه و متخیل و ناطقه، گذار از معارف هریک از این قوا و فعلیت جزء نزوعی تابع معارف آنهاست. تأثیرات متقابل سوابق مرتبت حسی- خیالی بر حصول معارف اولی و حدوث اختیار، و بهصورت متقابل، حصول معارف اولی بر مراتب بعدی معرفتی، شأندهندۀ مراتب تشکیکی اختیار، عقل بالفعل و نقش تعینبخشی اختیار در مرتبت معرفتی هریک از انسانهاست. قائلشدن فارابی به اصناف معقولات اولی، تقدم دیدگاه او در گسترشدادن مبادی اولای علوم و مبناگروی تعدیلیافته را نشان میدهد. خیال در ابعاد مختلف از شکلگیری معقولات اولی، نقش دارد و بهعنوان مخزن مشاهدات حدوث تجربه در مرتبت ثانوی اراده در حدوث معقولات اولی (ارادۀ ثالث)، پذیرشگر معقولات اولی، و محاکاتکنندۀ کلیات و جزئیات افاضات عقل فعال است؛ همچنین ساختار معرفتشناختی انسان بهعلت ناتوانی او در معرفتیافتن به کنه اشیا ناشی از ملابست با هیولی و لوازم آن، ساختار حسی- خیالی و بهتبع آن، تعلیم انسانها نیز ازنوع تخییلی خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معقولات اولی؛ خیال؛ اختیار؛ تجربه؛ عقل بالفعل؛ عقل فعال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 678 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 658 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,901 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,126,974 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,520,668 |