امکانسنجی فقهی الزام قانونی به پرداخت خمس ارباح مکاسب توسط حاکمیت اسلامی | ||
| تحقیقات مالی اسلامی | ||
| مقاله 3، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، پاییز 1401، صفحه 29-58 اصل مقاله (720.96 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی (فقه مالی اسلامی) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ifr.2023.243895.1755 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی سرمست شوشتری* | ||
| دانشجوی دکتری، معارف اسلامی و اقتصاد، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| خمس یکی از مهمترین احکام مالی اسلام است که بسیاری از فقها و دانشمندان اقتصاد اسلامی آن را بهعنوان یکی از اصلیترین مالیاتهای اسلامی و مهمترین منابع درآمدی دولت اسلامی معرفی کردهاند. در دولت مدرن در صورت عدم پرداخت مالیات توسط مؤدی مالیاتی، دولت اقدام به اخذ مالیات از موجودی حساب وی میکند؛ یا اینکه از برخی حقوق شهروندی وی را محروم میکند تا ملزم شود مالیات را پرداخت نماید. این شیوه الزام به پرداخت مالیات و ضمانت اجرا و جرائم سنگین مالیاتی در کشورهای مختلف شیوهای رایج است. در زکات نیز جواز اخذ بدون رضایت در صورت عدم تمکین وجود دارد. مسأله اصلی این پژوهش، بحث بر سر امکان شرعی الزام قانونی به پرداخت خمس توسط حاکمیت است. روششناسی این مقاله در پاسخ به مسأله مذکور روش اجتهادی با رویکرد فقه حکومتی است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که اولاً بر اساس مبانی فقه حکومتی، خمس حق الاماره و متعلق به حاکم اسلامی است. همچنین با بررسی ادله شرعی و با اقامه چهار دلیل اثبات شد که دولت اسلامی از منظر شرعی و به لحاظ نظری مجاز است کسانی را که خمس خود را نمیپردازند به نحوی الزام به پرداخت کند. البته دو ملاحظه مهم در این خصوص وجود دارد: اولاً تمرکز دولتها بخصوص دولت اسلامی باید بر تقویت انگیزههای درونی و ایمان قلبی افراد باشد نه فقط قواعد الزامآور. ثانیاً این پژوهش ازلحاظ نظری و فقهی به این مسأله پرداخته و یافتههای تحقیق به معنی توصیه سیاستی برای شرایط فعلی ایران نیست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خمس؛ الزام به پرداخت؛ ضمانت اجرا؛ فقه حکومتی؛ قواعد الزامآور؛ مالیات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 729 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 876 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,949 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,288,262 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,696,838 |