بازپژوهی دیدگاههای سهگانة فقها در ماهیت عقد نکاح و تأثیر دیدگاهها در مسائل باب نکاح | ||
| فقه و حقوق خانواده | ||
| مقاله 5، دوره 28، شماره 79، مهر 1402، صفحه 109-137 اصل مقاله (605.77 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/flj.2023.244090.1875 | ||
| نویسنده | ||
| منصور امیرزاده جیرکلی* | ||
| استادیار گروه آموزشی فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تربتحیدریّه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربتحیدریّه، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از موضوعات مهم در بحث نکاح، ماهیت عقد نکاح است. سه دیدگاه معروف بین فقهای امامیه و حتی حقوقدانان در خصوص ماهیت نکاح، ارائه گردیده است. برخی از فقها ماهیت عقد نکاح را «معاوضی» میدانند. در مقابل، عدهای قائل به غیرمعاوضی بودنِ عقد نکاح هستند. بزرگانی مانند نایینی، عقد نکاح را عقد «شبهمعاوضی» میدانند. برخی از حقوقدانان عقد نکاح را عقد مشارکت میدانند. نگارنده نکاح را «عقد خاص» میداند. به نظر میرسد اختلافنظرها ریشه در تشخیص جنبههای عقد نکاح، یعنی جنبة قراردادی و جنبة عبادی و اخلاقی دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی دیدگاههای سهگانة فقها دربارة ماهیت عقد نکاح است. در همین راستا، پس از بررسی مبانی دیدگاههای مذکور، تأثیر این دیدگاهها در برخی از مسائل باب نکاح از قبیل نکاح معاطاتی، حق حبس زوجه و شرط خیار فسخ نکاح، با روش کتابخانهای و به روش توصیفیـتحلیلی، بررسی شده است. مهمترین نتایج تحقیق عبارتاند از: نکاح، عقد معاوضی نیست و «عقد خاص» است؛ قائلین به معاوضی بودن نکاح، احکام عقود معاوضی را بر اکثر مسائل باب نکاح از قبیل نکاح معاطاتی و اسباب انحلال عقد، جاری نمیکنند. تشریع حق حبس زوجه متأثّر از دیدگاه مشهور فقهای امامیه در خصوص ماهیت نکاح مبنی بر معاوضی بودن آن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ماهیت عقد نکاح؛ معاوضی؛ شبهمعاوضی؛ مشارکت؛ آزادی اراده؛ لزوم حکمی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,458 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,552 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,944 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,249,730 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,660,590 |