مسئلۀ حیات در فلسفۀ ابن سینا: بررسی انتقادی دیدگاه تاوارا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 26، شماره 68، مهر 1401، صفحه 227-244 اصل مقاله (429.01 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2023.244284.1617 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین زمانیها* 1؛ محمد حسین مدد الهی2 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بحث دربارۀ حیات و چیستیِ آن، یکی جنجالی ترین مباحث بینرشته ای درمیان محققان است که فلاسفه نیز ازنگاه خود بدان پرداخته اند. ابن سینا از اولین فیلسوفان اسلامیای است که در آثار خویش به این بحث پرداخته و به مشکل اساسی تعریف حیات اشاره کرده است. تاوارا به عنوان یکی از معدود پژوهشگرانی که به بحث حیات در آثار ابن سینا پرداخته، بدون توجه به مشکل اساسی موجود در تعریف حیات نتیجه گرفته شیخالرئیس در آغاز فعالیت فلسفی خود، با تعریف حیات بهعنوان تغذیه و نمو، گیاهان را جزء موجودات زنده قلمداد کرده است؛ اما در ادامه و در سِیر تکامل فکری خویش با عرضهکردن تعریف دیگری از حیات و یکیدانستن آن با ادراک و حرکت ارادی، از این نظر روی گردانده و گیاهان را از دایرۀ شمول موجودات زنده خارج کرده است. در مقالۀ حاضر با استفاده از روش تحلیل مفهومی و تحلیل متن، نخست، دیدگاه تاوارا را نقد کردهایم. مهمترین نقدهای مطرحشده درخصوص نظر وی عبارت اند از: برداشت ناقص از متن ابن سینا؛ توجهنکردن به مشکل اساسی تعریف حیات در فلسفۀ این فیلسوف؛ نبودِ تکامل زمانی و تاریخی در تعریف حیات در فلسفۀ بوعلی. پساز آن، در افقی گسترده تر، مسئلۀ حیات در فلسفۀ شیخالرئیس را بررسی کرده و نتیجه گرفتهایم وی در آثار خویش، نه دو تعریف، بلکه پنج تعریف متفاوت را دربارۀ حیات بهدست داده است و این تعاریف را نمی توان حاصل یک سِیر تکاملی در بستر زمان دانست؛ بلکه بازگشت این تعاریف متعدد به مشکل اساسی موجود در تعریف حیات است که بوعلی تا پایان زندگی فلسفی خود با آن مواجه بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حیات؛ تغذیه؛ حرکت ارادی؛ گیاهان؛ ابن سینا؛ آکیهیرو تاوارا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 946 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 735 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,944 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,247,757 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,659,399 |