اختلاط حقیقیه و خارجیه: ضربهای منتج و نتایج | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 26، شماره 68، مهر 1401، صفحه 5-23 اصل مقاله (442.43 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2023.244527.1624 | ||
| نویسنده | ||
| اسدالله فلاحی* | ||
| استاد گروه منطق، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| شمسالدین سمرقندی در دو کتاب قسطاس الأفکار و شرح القسطاس دربارة قیاسهای مختلط از حقیقیه و خارجیه، دو دیدگاه متفاوت را بهدست داده است که تحت عنوانهای «تحریر اول» و «تحریر دوم» در مقالات دیگری به آنها پرداخته و نشان دادهایم هرکدامشان دچار خطاهای متعددی هستند و از این روی، هیچکدام از آنها تحلیلی درست و کامل از اختلاط قضیههای حقیقیه و خارجیه بهدست نمیدهند. در این مقاله قصد داریم نتایج درست اختلاط این قضایا را بهدست دهیم؛ بهگونهای که برپایة مبانی فکری منطقدانان مسلمان همچون سمرقندی، هیچ اعتراضی بر این نتایج وارد نباشد و بتوان آنها را تقریری کاملاً درست از اختلاط قضایای حقیقیه و خارجیه دانست. در هریک از شکلهای چهارگانة قیاس ارسطویی، اختلاط خارجیه-حقیقیه و حقیقیه-خارجیه را جداگانه بررسی کردهایم؛ همچنین ضربها و اختلاطهای عقیم و منتج را بهصورت موردی مشخص کرده و نتایج هر ضرب و اختلاط منتج را جداگانه نشان داده و نتایج قابل اثبات را اثبات کردهایم. بررسی اختلاطهای عقیم و نتایج غیر قابل اثبات، نیازمند بررسی نظاممند مثالهای نقض است که آن را به مقالهای دیگر وامیگذاریم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قیاس مختلط؛ مقدمه حقیقیه؛ مقدمه خارجیه؛ ضربهای منتج؛ اختلاطهای عقیم؛ شمس الدین سمرقندی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 596 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 708 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,944 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,247,757 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,659,398 |