تبیین مفهوم اقتصاد مردمی از منظر دوگانه اصالت فرد و جامعه | ||
| مطالعات اقتصاد اسلامی | ||
| مقاله 3، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 29، آبان 1401، صفحه 25-52 اصل مقاله (587.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ies.2023.243514.2120 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد حسینی فرد1؛ ابوالقاسم توحیدی نیا* 2؛ الیاس نادران3 | ||
| 1دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استاد / دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| اندیشمندان اجتماعی در مواجه با تعارض فرد و جامعه در طیفی از دیدگاهها قرار گرفتهاند که در یکسو، نگرانی نسبت به سست شدن پیوندهای اجتماعی و در خطر قرار گرفتن حیات جامعه برجسته است، و در سوی دیگر، نسبت به آزادیهای فردی و سرکوب آن توسط دولتهای اقتدارگرا نگرانیهایی وجود دارد. تحقق عینی دیدگاه اول در بستر اقتصاد به صورت دولتهای سوسیالیستی و یا دولتهای رفاه ذیل لیبرالیسم بوده است؛ و دیدگاه دوم به صورت حمایت از بازار آزاد و دخالت حداقلی دولت در اقتصاد، نمود پیدا کرده است. در این مقاله به تبیین مبانی دوگانه بازار و دولت ناظر به اختلاف دیدگاههای موجود در زمینه اصالت فرد و جامعه، پرداخته میشود. با وجود اختلاف نظر حکمای اسلامی راجع به اصالت فرد و جامعه، در این مقاله از حکمت متعالیه که اصالت را هم برای فرد و هم برای جامعه قائل است، برای حل تعارض فرد و جامعه در لایه فلسفی، استفاده شده است. بر اساس مبنای مختار (حکمت متعالیه)، تنها راهکارِ کاهش تعارض فرد و جامعه، نزدیک شدن فرهنگ و اندیشه افراد جامعه به همدیگر است. لیبرالیسم، فردگرایی افراطی، و ممنوعیت ورود مباحث ایدئولوژیک در عرصههای عمومی، موانع اتحاد فرهنگی خواهند بود. لیبرالیسم با تشدید تعارض فرد و جامعه، زمینه خشونت و از بین رفتن آزادی واقعی را فراهم میآورد. تحقق عینی مبنای مختار در عرصه اقتصاد، در این مقاله تحت عنوان «اقتصاد مردمی» تبیین گردیده است. به نظر میرسد اقتصاد مردمی این قابلیت را دارد که به هر دو دغدغهی آزادی فردی و همبستگی اجتماعی پاسخ گوید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقتصاد مردمی؛ اصالت فرد؛ اصالت جامعه؛ فلسفه اسلامی؛ همبستگی اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,496 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,169 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 566 |
| تعداد مقالات | 4,959 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,525,906 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,832,937 |