ادراک حسی و مبانی فلسفی آن ازنظر ابنسینا و لایب نیتس | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 26، شماره 68، مهر 1401، صفحه 25-50 اصل مقاله (473.68 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2023.243830.1603 | ||
| نویسنده | ||
| مرضیه اخلاقی* | ||
| دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ادراک حسی، همواره یکی از مباحث موردتوجه فیلسوفان بوده و درحوزۀ معرفتشناسی در تأمین شناختهای انسان، نقشی اساسی ایفا کرده است. ابنسینا به عنوان فیلسوف مشائی مسلمان با اعتقاد به وحدت نفس، جدایی و تکثر قوا در انجامدادن افعال، و بیان چگونگی تعامل و ترابط قوای حسی و عقلی، به مسئلۀ ادراک حسی توّجه ویژه داشته و بهتفصیل بدان پرداخته است. در عصر روشنگری که اصحاب عقل همه چیز را با محک عقل میسنجیدند و با شدت و حدتی غیرمنتظره، عقل و تجربه را منفک از یکدیگر میدانستند، لایب نیتس با اتکا به شناخت وسیع و جامع خویش دربارۀ حکمای مَدرسی و تلاش برای تلفیق عناصر فلسفۀ قدیم یونان با نظرات جدید، مابعدالطبیعۀ خاص خود را براساس اصول منتخب از منطق ارسطویی شکل داد و نظریۀ وحدت عمیق دو قوۀ حساسه و فاهمه را برخلاف فلاسفۀ پیشاز خود، بهگونۀ دیگری ترسیم کرد. در مقالۀ پیشِروی، درپی بررسی و مقایسۀ این دو نگاه فلسفی نتیجه گرفتهایم اگرچه هردو فیلسوف به امکانپذیرنبودن شناخت حقیقت اشیای محسوس معتقدند و آن را محدود به شناخت خواص، اَعراض و لوازم اشیا میدانند، بهدلیل وجودداشتن اختلافنظر مبنایی در تفکر فلسفیشان که در جهانبینی، بینش وحدتگرایانه و کثرتگرایانه، و اصول فلسفی آنها ریشه دارد، هرکدام بهنحوی کاملاً متفاوت از دیگری به ضرورت ادراک حسی و نقش محسوسات اذعان داشته و ضمن تأکید بر عقل و روش عقلی، به حس و روش تجربی نیز توجه کردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادراک؛ ادراک حسی؛ محسوسات؛ ابنسینا؛ لایب نیتس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 922 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 821 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,944 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,247,757 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,659,400 |