ولایت فقیه و حدود اختیارات آن در اندیشه شهید دکتر بهشتی با نگاهی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 6، دوره 25، شماره 1 - شماره پیاپی 63، بهار 1403، صفحه 127-162 اصل مقاله (788.46 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2023.244713.3386 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی طحان نظیف1؛ محمدصادق داریوند* 2 | ||
| 1استادیار، گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظریه «ولایت فقیه» به عنوان پایه بنیادین تاسیس نظام جمهوری اسلامی ایران تلقی میشود. این نظریه با تلاش منتخبان ملت به صورت یک اصل ویژه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوّب سال ۱۳۵۸ مورد تأکید قرار گرفته است. یکی از فقهای منتخب ملت در مجلس بررسی نهایی قانون اساسی که نقشی بیبدیل و تأثیر غیرقابلانکاری در تصویب و تثبیت اصل ولایت فقیه داشته است، مرحوم شهید آیتالله دکتر سیدمحمد بهشتی (ره) است. تحقیق پیشرو با روش «تحلیل محتوا» به این پرسش پاسخ میدهد که «ولایت فقیه و گستره اختیارات آن از چه جایگاهی در اندیشه شهید بهشتی برخوردار است و جایگاه نهاد ولایت فقیه در قانون اساسی از دیدگاه ایشان چگونه ارزیابی میشود؟» یافتههای این پژوهش نشانگر آن است که از آنجاییکه نهاد «ولایت فقیه» از نظر شهید بهشتی، استمرار نهاد امامت ائمه اطهار (علیهمالسلام) در جامعه اسلامی به شمار میرود، این نهاد مرکز ثقل قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی محسوب شده و به همین سبب حدود اختیارات ولی فقیه حاکم، مطلق است؛ بدین معنا که اصل بر اعمال ولایت از جانب شخص فقیه حاکم از راههای پیشبینی شده در متن اصول قانون اساسی است، لکن این امر به معنای نفی صلاحیت وی برای اعمال ولایت مطلقه در مواقع ضرورت که دائرمدار مصلحت عمومی جامعه است، نخواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ولی فقیه؛ ولایت فقیه؛ ولایت مطلقه فقیه؛ ولایت عامه فقیه؛ اصل پنجم قانون اساسی؛ مصلحت عمومی؛ شهید بهشتی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,443 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,030 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 561 |
| تعداد مقالات | 4,897 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,121,035 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,511,608 |