مابعدالطبیعۀ عوام: پژوهشی در باب نقش دین در فلسفۀ شوپنهاور | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 8، دوره 21، شماره 2 - شماره پیاپی 42، مهر 1402، صفحه 121-146 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2023.243390.1786 | ||
| نویسندگان | ||
| امیرعباس سولی خانی1؛ هدایت علوی تبار* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفۀ دین، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی ، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| آرتور شوپنهاور معمولاً فیلسوفی ملحد و پوچانگار دانسته شده است. این نظر گرچه نادرست نیست، تأکید بیش از حد بر آن موجب غفلت از بحثهای دینی در فلسفۀ او شده است. در این مقاله، خواهیم کوشید تا جنبههای گوناگون دینشناسی شوپنهاور را بررسی کنیم. بدین منظور، پس از ذکر نکات مقدماتی، به خاستگاههای دین نزد وی میپردازیم و خواهیم دید که شوپنهاور منکر منشأیی فراطبیعی برای دین است و ریشههای دین را در ملال انسان و میل او به جاودانگی جستجو میکند. سپس پیدایش ادیان تاریخی را بررسی میکنیم و روشن میسازیم که از نظر شوپنهاور همۀ ادیان در یک روند تدریجی از دو دین برهمایی و بودایی منبعث شدهاند و هر چه بهرۀ بیشتری از این دو داشته باشند معقولتر هستند. در بحث از تقسیمبندی ادیان بزرگ خواهیم دید که شوپنهاور ادیان را به خوشبین و بدبین تقسیم میکند و علت گرایش او به ادیان هندی بدبین بودن آنها است. در ادامه جنبههای مثبت و منفی دین از نگاه شوپنهاور مد نظر قرار میگیرد. او اموری مانند تحجر را از معایب دین و مواردی مانند تسلیبخشی را از محاسن آن برمیشمارد. در پایان برخی انتقادها به دیدگاههای او در خصوص دین، از جمله عرفیسازی دین، مطرح میشود. مقالۀ حاضر نشان میدهد که به رغم ناسازگاری فلسفۀ شوپنهاور با آموزههای دینی، نظام فلسفی او، تا اندازهای، متأثر از ادیان شرقی و مسیحیت زاهدانه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آرتور شوپنهاور؛ خاستگاههای دین؛ انواع دین؛ کارکردهای دین؛ بدبینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,999 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 805 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 563 |
| تعداد مقالات | 4,911 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,174,939 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,589,603 |