تقریری جدید از نظریه فطرت با تأکید بر نظر مطهری و تحلیل انتقادی اشکالات | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 9، دوره 21، شماره 2 - شماره پیاپی 42، مهر 1402، صفحه 147-168 اصل مقاله (951.95 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2023.244181.1817 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا فارسی نژاد* 1؛ امید ارجمند2 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| 2دانش آموخته دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| نظریه فطرت در سنت اسلامی مبتنی بر مبانی قرآنی، روایی، عرفانی و فلسفی تطور و تکامل یافته است. مطهری علاوه بر مبانی قبلی، از علوم و فلسفههای جدید نیز استفاده میکند و به نسبت دیگران تقریر جامعتری از نظریه فطرت ارائه میکند. در این مقاله با روش تفسیر تحلیلی متنمحور، با بررسی و تحلیل اشکالات واردشده بر نظریه فطرت و همچنین استفاده از نفسشناسی صدرایی، تقریری جدید از این نظریه مبتنی بر دیدگاههای شهید مطهری صورتبندی شده است که مبانی آن در حوزههای هستیشناسی، انسانشناسی، معرفتشناسی و روششناسی بدین شرح است: (1) هستیشناسی فطری حقیقت و واقعیت و دنیای خارج و مبدأ و معاد را قبول دارد. (2) انسان با بعد شناختی و گرایشی با این واقعیتها و حقایق مواجه میشود و به آنها دسترسی پیدا میکند. (3) انسان هویت واحد غیرتفکیکشدهای از طبیعت، غریزه، فطرت (شناخت و گرایش) است. (4) انسان با اراده آزاد میتواند در جهت غرایز یا فطریات حرکت کند و برساختی غریزی یا فطری برای خود رقم بزند. (5) فطرت هم برای شناختهای عقلی و هم گرایشهای احساسی ارزش واقعنمایی قائل است. (6) بنا بر معرفتشناسی فطری، فطرت شناخت و فطرت گرایش دو جنبه درهمتنیده معرفت هستند و دارای نوعی وحدتاند. (7) نظریه فطرت روشهای قیاسی، شهودی، نقلی و استقرایی را معتبر میداند و به کار میگیرد. (8) نظریه فطرت رویکرد چندروشی را به رسمیت میشناسد که عینیت و تحصل بیشتری دارد. (9) این روش چندوجهی با سهولت بیشتری میتواند فلسفه را به علوم مرتبط کند و امکان استفاده اندیشمندان از نظریات فلسفی را فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فطرت؛ مطهری؛ مبانی هستیشناختی؛ مبانی انسانشناختی؛ مبانی معرفتشناختی؛ مبانی روششناختی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 811 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 748 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,903 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,138,755 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,542,783 |