مبانی ضعف بینشیِ انسان و اصول و روشهای تربیتیِ اصلاح آن در قرآن کریم | ||
| علوم تربیتی از دیدگاه اسلام | ||
| دوره 11، شماره 20، بهار 1402، صفحه 133-162 اصل مقاله (506.12 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/esi.2023.244480.1622 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدیه حسینی1؛ مریم برهمن* 2 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد تاریخ و فلسفۀ آموزشوپرورش، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه فلسفۀ تعلیم و تربیت، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| حقیقتجویی و طلب دانش از ویژگیهای ذاتی و فطریِ بشر است که براساس موقعیت او و میزان بهرهمندیاش از پرورش، به صورتهای متفاوت در وجودش رشد می کند. شدت و ضعف این ویژگی بر بینش افراد اثر میگذارد و مسئلهای قابل بررسی است. بسیاری از شاخصههای رفتاری نیز در بینش انسانها ریشه دارند. تحقیق حاضر بهمنظور تبیین مبانی ضعف بینشیِ انسان، و اصول و روشهای تربیتیِ اصلاح آن براساس قرآن کریم صورت گرفته است. این پژوهش به لحاظ رویکرد درزمرۀ پژوهشهای کیفی قرار دارد و برای انجامدادن آن از روش تحلیلی با به کارگیری روش تحلیل مضمون استفاده کردهایم. جامعۀ مطالعاتیِ تحقیق، مشتمل بر نمونههایی از آیات مرتبط با ضعف بینشیِ انسان بوده است. برای پاسخگویی به سؤالها دادههای اولیه را کدگذاری کردیم و طبقه بندی مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر را در سه محور مبانی، اصول و روشها انجام دادیم. طبق یافتههای پژوهش، درحوزۀ مبانی ضعف بینشی، پنچ مبنا بهدست آمد: ضعف قوای علمی از تولد تا پیری، تقلید کورکورانه، شرکورزیدن به خداوند متعال، شککردن به قرآن و تردیدداشتن در واقعیبودنِ عذابهای الهی. درحوزۀ اصول، پنج اصل، شامل ارتقای سطح معرفت متناسب با ظرفیت یادگیرنده، بصیرت، تعقل، تفکر و عدالتورزی تعیین شد. درحوزۀ روش نیز هفت روش تربیتی، شامل گفتوشنود، بیان داستانهای اخلاقی و ضداخلاقی، توجهدادن به منابع هوشیارکننده، تدبیر، تعلیم حکمت، تلاوت قرآن کریم توأم با تأمل در آن و انذار دربارۀ مرگ شناسایی شد. براساس نتایج پژوهش، مبانی مذکور، خاستگاه اصول یادشده هستند و از اصولی که برشمردیم، روشهای تربیتی استخراج شدهاند که در شناخت و تسریع اصلاح ضعفهای بینشی، مؤثرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ضعف بینشی؛ قوای ادراکی؛ بصیرت؛ مبانی؛ اصول و روشهای تربیتی؛ ظرفیت یادگیرنده | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 793 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 559 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,946 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,274,263 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,680,483 |