تحلیل محتوای مؤلفههای خودمراقبتی در کتابهای درسیِ تفکر و سبک زندگی دورۀ متوسطۀ اول | ||
| علوم تربیتی از دیدگاه اسلام | ||
| دوره 12، شماره 24، بهار 1403، صفحه 37-67 اصل مقاله (863.6 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/esi.2024.245760.1740 | ||
| نویسندگان | ||
| علی ایمان زاده* 1؛ شهرام واحدی2؛ فاطمه قرقانی3 | ||
| 1دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران . | ||
| 2استاد گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 3دانشآموختۀ کارشناسی ارشد برنامهریزی درسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف از پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتب درسی دورۀ متوسطۀ اول ازنظر میزان توجه به مؤلفههای خودمراقبتی در آنها بوده است. بدین منظور، از روشی ازنوع تحلیل محتوای کمّی استفاده شد و جامعۀ پژوهش، شامل محتوای کتب درسی تفکر و سبک زندگی دورۀ متوسطۀ اول (پایههای هفتم و هشتم) در سال تحصیلی 1401-1402 بوده است. جهت گردآوری اطلاعات از تکنیکهای تحلیل محتوا (فهرست وارسی) استفاده و فرم اولیۀ این چکلیست از ادبیات و مبانی نظری پژوهش تهیه شد. جهت اعتباربخشی، چکلیست تهیهشده دراختیار استادان راهنما و مشاور و همچنین پنج نفر از صاحبنظران این حوزه قرار گرفت و پساز اِعمال نظرات آنها فهرست وارسی تحلیل محتوا تدوین نهایی شد. واحد تحلیل و بررسی در این پژوهش، همۀ اجزای کتاب تفکر و سبک زندگی دورۀ متوسطۀ اول (مشتمل بر محتوا، تصاویر، فعالیت و پرسشها) و واحد ثبت، یک مضمون بود. در این پژوهش، از روش آنتروپی شانون جهت وزندهی به دادهها استفاده شد؛ بدین صورت که دادهها بهنجار شدند و ضریب اهمیت و بار اطلاعاتی و انحرافمعیار هر مؤلفه محاسبه شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد در کتابهای تفکر و سبک زندگی پایههای هفتم و هشتم، بهمیزانی اندک به مؤلفههای خودمراقبتی توجه شده است. ازمیان مؤلفههای موردمطالعه، بیشترین فراوانی، مربوط به مؤلفههای جسمی (رعایتکردن پوشش مناسب و براساس فصول سال)، عاطفی (عامل مهربانانه با خود و دیگران) و روانی (احساس اعتمادبهنفس کافی) بوده است. کمترین فراوانی هم به مؤلفههای خودمراقبتی معنوی مربوط میشود و به اکثر زیرمؤلفههای آنها (مانند تلاوت و شنیدن آیات قرآن و شرکتکردن در مراسم و مناسک دینی، انجامدادن کارهای خیر، کمک به نیازمندان و شکرگزاری درقبال نعمتهای الهی) توجهی نشده است. پیشنهاد میشود با گنجاندن مؤلفههای خودمراقبتی در کتابهای آموزشی و نگاه متوازن به آنها در کتب دورۀ متوسطۀ اول، بهخصوص در کتابهای تفکر و سبک زندگی، آموزشدهی مهارتهای خودمراقبتی به دانشآموزان ارتقا یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل محتوا؛ کتابهای درسی؛ تفکر و سبک زندگی؛ خودمراقبتی؛ دورۀ متوسطۀ اول | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,012 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 848 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,933 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,216,175 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,630,370 |