ادراک حسی و مسئله خطا نزد ارسطو و ابنسینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 28، شماره 71، فروردین 1403، صفحه 253-275 اصل مقاله (433.05 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2024.246209.1682 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید حسنی* 1؛ مرضیه پورفلاح2 | ||
| 1استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. | ||
| 2دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ادراک حسی یکی از حوزههای جدید فلسفه معاصر است که ناظربه شناسایی متعلَّق اصلی ادراک حسی و امکان تصور متعارف از ادراک حسی است. محور مسئله ادراک حسی، خطای حسی و توهم است؛ بهنحویکه پاسخ به اشکال خطای حسی و توهم، تعیینکننده پاسخ ما به متعلَّق حقیقی ادراک حسی خواهدبود. ارسطو و مشّائیان مسلمان، بهویژه ابنسینا، به خطای حسی توجهکردهاند؛ اما در راستای تعیین حقیقت ادراک حسی آن را مبنا قرارندادهاند. ما در این مقاله باتکیهبر استدلالِ بر خطای حسی نشاندادهایم که در آثار ارسطو از خطای حسی دو معنا وجوددارد که به دو برداشت راجعبه حقیقت ادراک حسی منجر میشود. معنای متضمّن داده حسی منجر به پذیرش رئالیسم غیرمستقیم و معنای متضمّن خود شیء مادی منجر به پذیرش رئالیسم مستقیم میگردد. مفسران و فیلسوفانِ پس از ابنسینا، بهویژه خواجه نصیر، اغلب با درنظرگرفتن چیزی شبیه به تفسیر داده حسی، نوعی رئالیسم غیرمستقیم را از دیدگاههای ابنسینا ترویجکردهاند که تحت عنوان «وجود ذهنی» پذیرفتهشدهاست. ما نشاندادهایم که با نظر به ملاحظات فخر رازی، تفسیر شیء مادی از خطای حسی در ابنسینا نیز همچون ارسطو ممکن است؛ ازاینرو نوعی رئالیسم مستقیم را میتوان به ابنسینا نسبتداد که با مادی دانستن ادراک حسی و خیالی در فلسفه ابنسینا نیز سازگار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارسطو؛ ابنسینا؛ ادراک حسی؛ خطای حسی؛ تفسیر دادة حسی؛ تفسیر شیء مادی؛ رئالیسم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 816 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,176 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,906 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,149,720 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,563,614 |