تحلیل انتقادی ماهیت و عوامل مؤثر بر خُلق در مکتب اخلاقی ابنسینا | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| دوره 28، شماره 71، فروردین 1403، صفحه 137-157 اصل مقاله (433.27 K) | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2024.246296.1683 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا سعید تهرانی* 1؛ فاطمه سلیمانی دره باغی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه امام صادق( ع)، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بررسی خُلقیات با نگاه وجودشناختی امری حائز اهمیت است. براساس این نگاهْ جایگاه خُلقیات در نفس و تأثیر آن در ساحات نظر و عمل ازمنظر فلسفی تبیینمیشود. این مقاله درنظردارد ازنظر ابنسینا به این بحث بپردازد. ازنظر وی حقیقت خُلقیات در رابطهای که نفس با بدن ازطریق قوا دارد، شکلمیگیرد. اگر عقل عملی نسبتبه قوای حیوانی واجد هیئت استعلائی باشد، نفس واجد ملکة توسّط میشود و اگر هیئت استعلائی متعلق به قوای حیوانی باشد، ملکة افراط یا تفریط بر نفس عارضمیشود. این عروض بهواسطه عقل فعال و با سه علت مُعدّة اعتیاد، مزاج و اجتماع انجاممیگیرد و در ساحتهای نظری و عملی نفس اثرگذار است. در حیطه نظر اگر تزکیه نفس صورتگرفتهباشد، نفس آمادگی بیشتری برای دریافت معقولات پیدامیکند و در حیطة عمل، شکلگیری خُلقیات منجر به استمرار فعل و شکلگیری عادات میشود که این عادات میتواند تعیینکنندة خُلقیات بعدی باشد. ابنسینا علیرغم بیان دقیقتری که نسبتبه حکمای گذشته از این بحث دارد، ازآنجاکه نفس را مجرد محض و تحولات نفس را از نوع تحولات عرضی میداند، نمیتواند تبیین مناسبی از نحوه استکمال انسان ازطریق خُلقیات ارائهدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خُلقیات؛ ملکات عملی؛ هیئت استعلایی؛ هیئت انقیادی؛ ابنسینا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 526 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 521 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,906 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,149,720 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,563,614 |