حقوق بشر علیه حقوق بشر؛ گفتمان حقوق بشر از زبان رهاییبخش تا ابزار سلطه | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 2، دوره 26، شماره 1 - شماره پیاپی 67، 1404، صفحه 1-46 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2024.246467.3557 | ||
| نویسنده | ||
| علی صابری تولایی* | ||
| استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| گفتمان «حقوق بشر» در عصر مدرن برای دفاع از بیقدرتان و رهاییبخشی انسانها از یوغ استیلا و تفوق صاحبان قدرت مطرح شد. این گفتمان به سرعت جایگزین دیگر سامانههای هنجاری شد و هماینک در قرن بیستویکم میلادی، مهمترین زبان هنجاری برای نقد قدرت سیاسی و حمایت از حقوق فردی است. با این همه، حقوق بشر واجد یک وجه تناقضآمیز و سویه تاریک است؛ امروز، محتوا و ظرفیتهای نهادین حقوق بشر به منبع و ابزاری مشروعیتبخش برای تسلط صاحبان قدرت بر ضعفاء تبدیل شده است. این مقاله با رویکردی انتقادی در ضمن روش توصیفی تحلیلی، به این وجه متناقض از گفتمان حقوق بشر میپردازد و ریشههای آن را در چهار گزاره نشان میدهد؛ «گزاره اول» از غیاب مبنای نظری کافی و وحدتآفرین برای توجیه حقوق بشر آغاز میکند. بیمبنائی، راه را بر ابهام معناشناختی و عدم قطعیت مفاهیم «گزاره دوم» و تکثر مصادیق متعارض حقها «گزاره سوم» هموار میکند. این سه مقدمه بهانضمام وابستگی حقوق بشر به ضمانتاجرایی به نام قدرت، گفتمان حقوق بشر را به ابزاری برای بسط استیلا و انقیاد «گزاره چهارم» تبدیل میکند. وانگهی، چنانچه درون یا بیرون از گفتمان حقوق بشر راهی برای خنثیسازی این خطرات نباشد، باید عطای این منجی عصر مدرن را به لقایش بخشید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حقوق بشر؛ حقوق طبیعی؛ قدرت سیاسی؛ زبان مشترک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,330 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,392 |
||