تحلیل فقهی ماهیت خلقپول در بانکداری اسلامی؛ مطالعه موردی: مضاربه بر دین در نظام بانکی | ||
| تحقیقات مالی اسلامی | ||
| مقاله 4، دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 29، بهار 1403، صفحه 479-512 اصل مقاله (903.78 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ifr.2024.246014.1882 | ||
| نویسندگان | ||
| صادق الهام* 1؛ محمدمهدی شریعتینژاد2؛ محمدرسول فخره2 | ||
| 1عضو هیأت علمی، دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| خلقپول در نظام بانکی پدیدهای مهم است که کیفیت و نحوه آن، آثار زیادی را در نظام اقتصادی ایجاد مینماید. ازاینرو تحلیل بسیاری از مباحث بانکی مانند مضاربه، به بررسی ماهیت و ابعاد خلقپول گرهخورده است. اقتصاددانان در تحلیل خود از فرایند خلقپول، آن را با دو رویکرد ضریب فزاینده و خلقپول درونزا (خلقپول از هیچ) تعریف نمودهاند. طرفداران رویکرد ضریب فزاینده، خلقپول را عملیاتی منوط به سپردهگذاری تعریف کرده و در مقابل نیز دستهای دیگر وابستگی به سپردهگذاری را در خلقپول نپذیرفته و معتقدند که بانکها صرفاً با اعطای وام میتوانند به خلقاعتبار بپردازند. ماهیت پول خلقشده در نظام بانکی و آثار و تبعاتی که در عقود بانکی علیالخصوص در مضاربه به همراه دارد مسألهای است که نیازمند تحقیق و مطالعه است؛ چراکه تحلیل دین بودن از پولهای خلقشده بانکی موجب ایجاد چالش مضاربه بر دین گردیده که از منظر مشهور فقهای امامیه غیرصحیح و باطل است و ازاینرو تسهیلات مضاربه بانکی دچار اشکال میگردد. این مقاله که با روش توصیفی و تحلیلی گردآوری شده در تلاش است ازآنجاکه دین یا عین بودن ماهیت خلقپول آثار جدی در بانکداری بدونربا دارد، ابتدا در ماهیت دین و یا عین بودن خلقپول اتخاذ مبنایی نموده و سپس با بررسی جواز یا عدم جواز مضاربه بر دین، به تطبیق این مطالب پرداخته و نتیجهگیری نماید. در نهایت این تحقیق پس از بررسیهای صورتگرفته با تأکید بر حکم مشهور مبنیبر عدم جواز مضاربه بر دین، حکم به صحت چنین معاملهای با پولهای خلقشده توسط نظام بانکی مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خلقپول؛ مضاربه؛ بانکداری اسلامی؛ پول؛ مالیت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 946 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 792 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,933 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,237,790 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,648,028 |