بسترها و پیامدهای آزاداندیشی از منظر نهج البلاغه | ||
| علوم تربیتی از دیدگاه اسلام | ||
| مقاله 1، دوره 13، شماره 28، بهار 1404، صفحه 5-41 اصل مقاله (1.82 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/esi.2025.246515.1798 | ||
| نویسندگان | ||
| سید جلیل امامی میبدی1؛ کمال صحرائی اردکانی* 2؛ یاسر رضاپور میرصالح3؛ علی محمد میرجلیلی4 | ||
| 1دکتری علوم و معارف نهج البلاغه، دانشگاه میبد، یزد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، یزد، ایران | ||
| 3دانشیار گروه مشاوره دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، یزد، ایران | ||
| 4استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه میبد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، تحلیل آزاداندیشی و معرفی بسترها و پیامدهای آن از منظر نهجالبلاغه است. پژوهش حاضر با روش تحلیل محتوای جهتدار قیاسی – استقرایی، به جمعآوری گزارههایی از کتاب نهجالبلاغه پرداخت که حاوی واژههای «تفکر و مترادفات آن» بوده و به نوعی با «اندیشه» پیوند خورده بود. پس از مفهومگیری و مقولهبندی گزارههای منتخب، به آن دسته از گزارههایی که به نوعی به موضوع آزاد اندیشی پیوند خورده، توجه شد و چهار مولفه مبانی آزاداندیشی، شاخصه و ویژگی آزاداندیشی، زمینه و بسترهای تحقق آزاداندیشی و آثار و نتایج تربیتی آزاداندیشی، استخراج گردید. پس از استنباط مولفههای به دست آمده، تحلیل آزاداندیشی و جنبههای مختلف آن از منظر امیرالمومنین علی علیه السلام مورد توجه قرار گرفت که برخی پیامدهای تربیتی آزاداندیشی نیز حاصل شد. یافتههای پژوهش نشان داد که آزاداندیشی برمبنای آزادی انسان و فهم آگاهانه دین پیریزی شده و ضمن اینکه با انتقاد و بیان صریح حقایق، انتقادپذیری و محوریت عقل و عمل به حکم عقل همراه است، نیازمند زمینه و بسترهای تحقق آن، یعنی استقلال فکر، کاستن از تعلقات بیاساس، واقعبینی و جامعنگری، نفی پیشفرضهای ذهنی و مهمتر از همه، در نظر داشتن محدودیتهای اندیشهورزی است. رعایت الگوی آزاداندیشی ارائه شده از سوی نهج البلاغه نیز، پیامدهای تربیتی چون خودداری از رفتار خرافی، دوری از اتهامزنی، اجتناب از انفعال، پرسشگری و مطالبهگری، پاسخگویی و مسئولیتپذیری، انعطافپذیری و پرهیز از فرو رفتن در شبهات را به دنبال دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آزاداندیشی؛ امیرالمومنین علی علیه السلام؛ تربیت؛ نهجالبلاغه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 825 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 373 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,901 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,127,018 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,520,723 |