امکانسنجی معافیت پدر رضاعی از حد سرقت در پرتو آموزههای فقهی | ||
| فقه و حقوق خانواده | ||
| مقاله 9، دوره 30، شماره 82، فروردین 1404، صفحه 249-275 اصل مقاله (1.01 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/flj.2025.246558.2040 | ||
| نویسندگان | ||
| سید امیرعلی صادقی مقدم1؛ حمید روستایی صدرآبادی* 2؛ عباس کلانتری خلیل آباد3؛ محمد مهدی برغی4 | ||
| 1دانشگادانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی دانشگاه میبد، یزد، ایران.ه میبد | ||
| 2استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه میبد، یزد، ایران. | ||
| 3استاد گروه فقه و حقوق دانشگاه میبد، یزد، ایران | ||
| 4استادیار گروه حقوق دانشگاه میبد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| قرابت رضاعی با شیرخوردن طفل، برحسب شرایط مندرج در مادۀ ۱۰۴۶ ق.م، از زنی ایجاد میشود که مادر واقعی طفل نباشد. این قرابت، مانع ازدواج میان خویشاوندان رضاعی میشود و آثار قرابت ناشیاز نسب، مانند ارث و انفاق، در آن مطرح نمیشود. قانون مجازات اسلامی به پیروی از فقه شیعه، سرقت مستوجب حد را موجب قطع عضو میداند و صرف خویشاوندی را موجب سقوط مجازات حدی نمیشمارد؛ اما مجازات حد قطع در سرقت مالِ فرزند توسط پدر را براساس بند «ج» مادۀ ۲۶۸ ساقط کرده است. به کار بردن واژۀ کلی «پدر» در فقه و قانون، این سؤال اساسی را به ذهن متبادر میسازد که اگر سرقت توسط پدر از مال فرزند رضاعی صورت گیرد و جامع تمام شرایط موجب حد باشد، میتوان بر سقوط حد قطع از پدر رضاعی قائل بود؟ جستار حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی مبتنیبر منابع کتابخانهای، با تتبع و بررسی دقیق ادلۀ اربعه دربارۀ سرقت حدیِ پدر و تطبیق آن با دیگر قواعد فقهی و قانونی، به این نتیجه رسیده است که قانونگذار با وضع مواد 120 و 121 قانون مجازات اسلامی بر تفسیر موسع از قاعدۀ درأ گرایش دارد و حدیث «أنت ومالک لأبیک» نیز که دلالت بر وجوب احترام به پدر دارد، شامل قرابت ناشیاز رضاع نیز میشودبرای جلوگیری از قطع رحم، از سرایت حکم عام در آیه میکاهد که براساس تلازم احکام عقل و شرع، همچنین تسالم اصحاب بر قاعدۀ درأ و اهتمام شارع بر احتیاط در دماء در جرائم مستوجب حد، شبهۀ مصداقیهای در گسترۀ آیۀ سرقت ایجاد میشود که بر پدر رضاعی سرایت میکند و معافیت از مجازات قطع عضو در مادۀ 268 قانون مجازات اسلامی بر پدر سارق از مال فرزند رضاعی را دارای وجاهت شرعی و قانونی نشان میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سرقت توسط پدر؛ فرزند رضاعی؛ قاعدة درأ؛ قانون مجازات اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 456 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 541 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 561 |
| تعداد مقالات | 4,897 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,121,647 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,512,340 |