پیشبینی اقتصادی در مواجهه با سنتهای الهی، از دشواری تا امکان | ||
| مطالعات اقتصاد اسلامی | ||
| مقاله 4، دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 31، آبان 1404، صفحه 113-138 اصل مقاله (559.41 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ies.2025.247188.2250 | ||
| نویسندگان | ||
| قاسم ترخان1؛ علی اصغر هادوی نیا* 2؛ علی اصغر قائمی نیا3 | ||
| 1استاد گروه کلام، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 3مدرس دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از مهمترین چالشهای علم اقتصاد رایج که پیشبینی دقیق پدیدههای اقتصادی را با مشکل مواجه میکند، عدم لحاظ عوامل معنوی و فرامادی است که در قالب سنتهای الهی تأثیر میگذارند؛ اما آیا در علم اقتصاد اسلامی که در آن سنتهای الهی لحاظ شده است میتوان به چنین هدفی دست یافت؟ و آیا لحاظ سنتهای الهی، قدرت پیشبینی پدیدههای اقتصادی را افزایش میدهد یا به چالشهای آن اضافه میکند؟ نگارندگان در پاسخ به پرسش فوق با کاربست روش تحلیلی توصیفی، به نتایج زیر دست یافتهاند: الف) دوگانه پذیرش اصل پیشبینی و رئالیسم در علم اقتصاد رایج مطرح میشود؛ لذا برخی با پذیرش اصل رئالیسم، پیشبینی را از اهداف این علم تلقی نمیکنند. ب) در علم اقتصاد اسلامی، هرچند پیشبینی محور بحث نیست؛ اما در کنار تبیین واقعیت به صورت طولی مورد پذیرش قرار میگیرد. ج) چالشهای پیشرو برای کسانی که پیشبینی را بهعنوان هدف علم پذیرفتهاند، نهایتا دشوار بودن آن را اثبات میکند، نه عدم امکان آن را. این مشکل در علم اقتصاد اسلامی به جهت عنصرعلم غیب الهی و مصلحت، مضاعف است نه ناممکن. د) مطالعه موردی در علم اقتصاد و تحلیل سنتهایی مانند برکات و اتراف که بیانگر روابط منطقی بین شرط و جزا است، در تنافی با یافتههای این پژوهش نبوده است. هـ) همچنین جریان سنت ابتلا نمیتواند چالش جدی را در مسیر پیشبینی حوادث اقتصادی ایجاد کند؛ از این رو، عوامل معنوی میتوانند به عنوان شاخصهای هشدار دهنده در پیشبینی بحرانها عمل کنند و در تحلیلها و سیاستگذاریهای اقتصادی مورد لحاظ قرار گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیشبینی؛ علم اقتصاد اسلامی؛ علم اقتصاد مدرن؛ سنتهای الهی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 328 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 92 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,908 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,154,559 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,570,009 |