چالشهای حقوقی نظام تنظیمگری فناوریهای نوظهور مجازی در ایران | ||
| پژوهشنامه حقوق اسلامی | ||
| مقاله 9، دوره 26، شماره 4 - شماره پیاپی 70، 1404، صفحه 1373-1408 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/law.2025.247604.3690 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدحسین هاشمی1؛ سیدمحمدمهدی غمامی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، رایانش ابری، زنجیره بلوکی، رباتیک، واقعیت مجازی و افزوده، رایانش کوانتومی و... روزبهروز در سراسر جهان در حال گسترش است. تحولات سریع فناوری و تطورات الگوهای کسبوکار نوین، بهویژه در فضای دیجیتال، توسعه روزافزون فناوریهای تخریبگر، غیرملموس بودن، پویایی و تغییر دائمی فضا، تحقق حاکمیت و اصول و قواعد حکمرانی به شکل مرسوم و سنتی آن را ناممکن کرده است. در چنین فضایی نمیتوان به فرایندهای تقنین و اعمال قانون از طرق قضایی مطابق نظام تفکیک قوای سنتی و شکلی اتکای چندانی کرد. از سوی دیگر، تشکیل شوراها و کمیسیونهای متشکل از بخشهای دولتی، بدون توجه کافی به ارتقاء فرهنگ حقوقی، حاکمیت قواعد و هنجارهای ماهوی، شفافیت و مسئولیتپذیری کنشگران این زیستبوم وضعیت مذکور را پیچیدهتر کرده است. نظامهای حکمرانی با استفاده از الگوها و سازوکارهای جدید تنظیمگری و با ابزارهای متنوع آن، از سویی بهدنبال حداکثرسازی توسعه این فناوریها و از سوی دیگر حفظ و تضمین حقوق شهروندان و کنترل مخاطرات آنها هستند. این مقاله با اتخاذ روش توصیفی تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش است که چالشهای حقوقی نظام تنظیمگری فناوریهای نوظهور مجازی در ایران چیست؟ برونداد پژوهش نمایانگر این است که تنظیمگری فناوریهای جدید ایران غیرساختارمند، جزیرهای، نامنسجم و ناهماهنگ است، که از سویی ریشه در فقدان جایگاه مناسب برای تنظیمگران در نظام حکمرانی دارد، و از دیگر سو ناشی از محدودیت کسبوکارهای حوزه فناوری در دسترسی به اطلاعات، فقدان قوانین جامع حفاظت از دادهها و فقدان حمایت حقوقی از مالکیت فکری و هوش مصنوعی است. ازاینرو، تغییر چیدمان و آرایش نظام حقوقی از حیث قواعد، ساختارها، رویهها و ابزارهای تنظیمی، از مهمترین الزامات حقوقی پیشروی نظام تنظیمگری فناوریهای نوظهور مجازی در ایران است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمرانی تنظیمی؛ فناوریهای نوظهور؛ تنظیمگری فناوری؛ هوش مصنوعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 903 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 479 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,946 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,264,294 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,672,041 |