چالشهای پیادهسازی تکافل خرد در کشور و ارائه راهحل جهت اجراییسازی آن | ||
| تحقیقات مالی اسلامی | ||
| مقاله 2، دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 33، بهار 1404، صفحه 463-502 اصل مقاله (1.37 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی (تحلیل اقتصادی ابزارهای مالی اسلامی) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ifr.2025.247482.1938 | ||
| نویسندگان | ||
| یزدان گودرزی فراهانی* 1؛ امیدعلی عادلی2 | ||
| 1استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| 1. مقدمه و هدف بیمههای خرد بهعنوان یکی از ابزارهای تأمین مالی خرد، نقشی مهم در حمایت از اقشار کمدرآمد ایفا میکند. امروزه این نوع بیمه بهعنوان راهکاری کلیدی برای بهبود شرایط زندگی جمعیتهای آسیبپذیر شناخته میشود. در کشورهای اسلامی، نوعی مشارکت مالی به نام تکافل وجود دارد که برگرفته از اصل «کفالت همگانی» است و شکلی از حفاظت مالی بر پایهی کمک متقابل و توزیع مشترک ریسک به شمار میرود. تکافل، نظامی مبتنی بر تعاون (کمک متقابل) و تبرع (همکاری داوطلبانه) است که در آن، ریسک بهصورت داوطلبانه و اشتراکی میان مشارکتکنندگان تقسیم میشود. هدف این پژوهش، توسعه و تعمیق تکافل در ایران و بررسی چالشهای پیادهسازی محصولات تکافل خرد در کشور است؛ موضوعی که با توجه به سطح بالای ریسک و تعدد خطرات پیشرو، نیازمند توجه جدی است. 2. مواد و روشها این پژوهش با رویکردی اکتشافی به بررسی محصولات تکافل خرد و ویژگیهای آن در کشورهای مختلف پرداخته است. پس از شناسایی نمونهها در دیگر کشورها، امکانسنجی پیادهسازی این محصولات در ایران بر پایه قواعد شرعی و اسلامی و از طریق مصاحبه با خبرگان صورت گرفت. دادههای گردآوریشده سپس با آزمونهای آماری تحلیل شدند و اهداف تحقیق بر اساس نتایج حاصل از مطالعه SWOT مورد بررسی قرار گرفتند. 3. یافتههای تحقیق نتایج نشان داد که یکی از مهمترین چالشها در ایران، کمبود آگاهی عمومی درباره مفهوم و کارکرد تکافل است. چالش دیگر، فقدان چارچوب قانونی و نظارتی مناسب برای حمایت از این صنعت محسوب میشود. در مقابل، فرصتهایی همچون افزایش توجه به مفاهیم مالی اسلامی و تمایل جامعه به استفاده از خدمات مالی منطبق با اصول شرعی میتواند زمینهساز رشد این صنعت باشد. برگزاری کارگاهها و سمینارهای آموزشی برای معرفی مزایا و سازوکار تکافل خرد به جامعه هدف، اقدامی مؤثر در افزایش آگاهی است. این آموزشها باید شامل توضیحاتی درباره اصول شریعت و چگونگی انطباق تکافل خرد با آن باشد. همچنین طراحی محصولات متناسب با نیازهای جامعه هدف ـ مانند پوشش حوادث طبیعی، بیماریهای رایج و سایر خطرات روزمره ـ میتواند نقش مهمی در جذب مشتریان ایفا کند. 4. نتیجهگیری بر پایه نتایج بهدستآمده، دولتها باید چارچوبهای قانونی و نظارتی مناسبی برای حمایت از تکافل خرد فراهم آورند. این اقدامات شامل تسهیل فرآیند ثبتنام شرکتها و ارائه مشوقهای مالی برای توسعه این صنعت است. افزون بر این، بهرهگیری از فناوریهای نوین همچون بانکداری همراه و سامانههای آنلاین میتواند دسترسی به خدمات تکافل خرد را تسهیل کند؛ بهگونهای که فرآیندهایی مانند ثبتنام، پرداخت حق بیمه و دریافت خسارت سادهتر و سریعتر انجام شوند. همچنین همکاری با سازمانهای غیردولتی، مؤسسات خیریه و جوامع محلی به گسترش دامنه دسترسی و معرفی خدمات تکافل خرد کمک خواهد کرد. در نهایت، انجام تحقیقات بازار برای شناسایی دقیق نیازها و ترجیحات مشتریان، به شرکتها این امکان را میدهد که محصولات خود را کارآمدتر طراحی کنند و راهبردهای بازاریابی مؤثرتری را به اجرا بگذارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تکافل؛ بیمه خرد؛ تعاون؛ چالش؛ فرصت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 388 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 231 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,944 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,247,757 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,659,400 |