پیشرانهای مؤثر بر حجاب و پوشش در جمهوری اسلامی ایران؛ رویکردی آیندهپژوهانه | ||
| دین و ارتباطات (نامه صادق) | ||
| مقاله 2، دوره 32، شماره 2 - شماره پیاپی 68، دی 1404، صفحه 495-528 اصل مقاله (1.55 M) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/rc.2025.247756.2089 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد حسین بدیعی خمسه فرد* 1؛ محمد علی فائضی2؛ محمد نوروزی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، آینده پژوهی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری، دانش اجتماعی مسلمین، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران. | ||
| 3استادیار، معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران. | ||
| چکیده | ||
| حجاب و پوشش را میتوان یکی از مهمترین مؤلفههای هویتی و فرهنگی، ایران اسلامی دانست، مؤلفهای که خواسته و ناخواسته به عنصری پایهای در جامعهسازی تبدیلشده و هویت ایرانی ـ اسلامی اصیل به آن گره خورده است. پیچیدگی موضوع و حساسیت نظری و اجرایی آن سبب شده است که همواره بهعنوان امری چالشی در فضای سیاستگذاری محسوب گردد. در پژوهش حاضر که با رویکردی آیندهپژوهانه ـ سیاستگذارانه و با استفاده از روش میکمک تعریف شده است، پس از أخذ مصاحبههای عمیق، 60 پیشران تعریف شده و پس از بررسیهای لازم به 19 مورد تقلیل یافتند. در نرمافزار میکمک که به تحلیل و بررسی روابط متقبل این پیشرانها پرداخت متغیرهایی مانند رسانهها و شبکههای اجتماعی، ارزشهای غربی و بازنمایی رسانهای برخورد با بیحجابها بهعنوان متغیرهای کلیدی و تأثیرگذار شناسایی شدند که نقش اساسی در جهتدهی کل سیستم ایفا میکنند. همچنین، متغیرهایی نظیر اجرای قانون حجاب و رواداری میان موافقان و مخالفان حجاب بهعنوان متغیرهای وابسته شناسایی شدند. متغیرهای واسطهای مانند نظارت اجتماعی و امربهمعروف و نهیازمنکر نیز بهعنوان پل ارتباطی بین متغیرهای تأثیرگذار و وابسته، نقش مهمی در پویایی سیستم ایفا میکنند. نتایج تحلیل پژوهش حاکی از ناپایداری وضعیت داشته و نشان میدهد که تعداد قابلتوجهی از متغیرها وضعیتی دووجهی را تجربه میکنند. بر اساس یافتههای پژوهش و بهعنوان توصیه سیاستی میتوان به مواردی نظیر تقویت مدیریت رسانهها و شبکههای اجتماعی، برنامهریزی برای کاهش نفوذ ارزشهای غربی، بازنگری در شیوههای اجرای قانون حجاب، ارتقای نظارت اجتماعی و تقویت امربهمعروف و نهیازمنکر، ایجاد الگوهای مناسب در خانواده و آموزشوپرورش، استفاده از فناوریهای نوین برای ترویج فرهنگ حجاب، کاهش تنشهای اجتماعی از طریق ترویج رواداری و ترویج الگوهای فرهنگی و پوشش متناسب اشاره کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حجاب؛ آیندهپژوهی؛ نرمافزار میک مک؛ پوشش اسلامی؛ پیشران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,682 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 265 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 562 |
| تعداد مقالات | 4,911 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,165,934 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,583,367 |