واکنشی صدرایی به ایده بازگشت الهیاتی با تاکید بر مساله فعل خاص الهی | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 8، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 46، آذر 1404، صفحه 121-137 اصل مقاله (948.96 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2025.247214.1962 | ||
| نویسندگان | ||
| نفیسه نجبا1؛ مهدی غیاثوند* 2؛ شاکر لوایی3؛ محمد سعیدی مهر4 | ||
| 1دانش آموخته دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران. | ||
| 3استادیار گروه فلسفه، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران. | ||
| 4استاد گروه فلسفه و حکمت و منطق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از آنجا که تلاش اندیشمندان حوزه الهیات طبیعت در مساله فاعلیت خاص خداوند، همچنان به ارائه تبیین رضایتبخش توفیق نیافته است، برخی خواستار توجه به عناصر فلسفی الهیات طبیعی شدهاند و ایده بازگشت از الهیات طبیعت به الهیات طبیعی را مد نظر قرار دادهاند. پذیرش نوعی عدم تعین ریشهای در بنیان همه تغییرات طبیعی، اساس اندیشه سیلوا یکی از مدافعان ایده بازگشت الهیاتی، در مقابل تبیینات مبتنی بر نظریات علمی (نظریات الهیات طبیعت همچون تئوری کوانتوم و نظریه آشوب) در پاسخ به مساله فعل خاص الهی است. او با بهرهگیری از مفهوم علت مادی و پذیرش ماده به عنوان یکی از اجزاء هستیشناسانهی اشیاء طبیعی، معتقد است این امکان، برای شیء وجود دارد که نسبت به پذیرش صور از مبادی گوناگون، منفعل باشد. وجود فاعلهای طبیعی هیچگاه مانع از آن نیستند که فاعل فراطبیعی، صورتی جدید در طبیعت، محقق کند. این امر که به فعل ابداعی و بیقاعده خداوند در عالم طبیعت، منجر میشود، در اندیشه صدرایی، با توجه به مسائلی چون، رابطه اتحادی ماده و صورت و نفی کون و فساد و نیز حرکت جوهری، جایگاهی ندارد. علاوه بر آن، با نفی فاعلیت خاص از خداوند و مجردات تام، فاعلیت نفس کلیه در عالم طبیعت، مبنای اندیشه صدرا و واکنشی در پاسخ به این مسئله میشود. علیرغم برخی وجوه مثبت، همچون رفع مشکل ارتباط زمانی فراطبیعت با طبیعت و رفع شکاف متافیزیکی میان آندو و نیز بینیازی از نظریه افلاک در توجیه تغییرات طبیعی، ابهام در ساز و کار فاعلیت نفس کلیه، روشن نبودن رابطه فعل این نفس با ماده پیشین حوادث، و تعارض آن با بحث صفات الهی، دلایل عدم ارائه تبیینی رضایتبخش در این خصوص می باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فعل خاص الهی؛ ماده؛ نفس کلیه؛ ایگناسیو سیلوا؛ ملاصدرا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 465 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 177 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,930 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,196,859 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,609,083 |