جایگاه نماد و اسطوره در انسانشناسی فلسفی پل ریکور | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 6، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 46، آذر 1404، صفحه 77-94 اصل مقاله (1.24 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2025.247253.1959 | ||
| نویسندگان | ||
| کیارش زمانی* 1؛ ناصر گذشته2 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پرسش دربارهٔ چیستی و اهمیت نماد و اسطوره همواره از بنیادیترین و در عین حال چالشبرانگیزترین مباحث در تاریخ فلسفه بوده است. از روزگار یونان باستان تا دوران معاصر، فیلسوفان رویکردهای گوناگونی را در تبیین کارکرد و معنای این دو مقوله عرضه کردهاند. در این میان، پل ریکور از برجستهترین متفکرانی است که در نخستین دورهٔ اندیشهٔ خود با رویکردی هرمنوتیکی به تحلیل نسبت میان نماد، اسطوره و انسانشناسی فلسفی پرداخت. ریکور در این مرحله، طرحی از یک انسانشناسی فلسفی را بنا نهاد و در آن، ضمن دفاع از معناداری نظامهای نمادین، نمادها و اسطورهها را بهمنزلهٔ بستری مناسب برای انسان شناسی تلقی کرد. از دید او، تجربهٔ بشر در مواجهه با شرّ، تجربهای بنیادین و آشکارکنندهٔ مخمصهای وجودی است؛ تجربهای که در قالب نمادهای اعتراف تجلی یافته است. بنابراین، با بازیابی و تفسیر معانی نهفته در نمادهای اعتراف میتوان به اهداف انسانشناسانه دست یافت. ریکور در تحلیل خود از سه نماد اعترافِ آلودگی، گناه شرعی و گناه اخلاقی نوعی سیر سوبژکتیو را بازمیشناسد که طی آن، شر بهتدریج درونی میشود و انسان سنگینی آن را بر وجدان خویش احساس میکند. افزون بر این، به باور وی، چون اسطوره بُعدی روایی به نماد می بخشد، این سه نماد اعتراف در چهار نوع اسطورهٔ «آفرینش بابلی»، «نگاه تراژیک به وجود»، «روح تبعیدی» و «اسطورهٔ آدم» روایت شدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پل ریکور؛ نمادشناسی شر؛ اسطورهشناسی هرمنوتیکی؛ انسانشناسی فلسفی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 623 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 187 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,930 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,196,872 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,609,088 |