بررسی استشهاد تفکیک گرایان به آیه 259 سوره بقره بر اثبات معاد بدن عنصری | ||
| پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) | ||
| مقاله 11، دوره 23، شماره 2 - شماره پیاپی 46، آذر 1404، صفحه 181-196 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/prr.2025.247890.1984 | ||
| نویسندگان | ||
| ایوب خورسندی* 1؛ شهاب شاطرآقایی2؛ مجتبی صیدی1 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مسئله معاد، یکی از پایههای بنیادین جهان بینی اسلامی است. در مورد اقسام معاد و کیفیت آن، تفاسیر و نظریههای مختلفی وجود دارد. تفکیکگرایان ادعا میکند که آیات و روایات زیادی وجود دارد که هم «نص» و هم «ظاهر» است در این که معاد قرآنی بر معاد جسم عنصری دلالت میکند و مخالفین را به «تأویل گرایی بیضابطه»، «عدم فهم ظواهر قرآن»، و «مخالف با نص قرآن» و سرانجام به «تکفیر» و «تفسیق» متهم میکنند. به دلیل حجم زیاد روایات و آیات مورد استناد، در این مقاله صرفاً به آیه 259 سوره بقره که به ماجرای عزیر یا ارمیای نبی (علیهما السلام) اشاره دارد، پرداختهایم. پژوهش حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد انتقادی نگاشته شده است، میکوشد نشان بدهد که برداشت مذکور حاصل تحمیل پیش فرضهای ذهنی تفکیک گرایان بر معنای آیه است. پرسش در این آیه و آیات بعد، از «کیفیت زنده شدن مردگان» و اینکه «قابل» چگونه زنده میشود نیست، بلکه پرسش این است که «فاعل» چگونه مردگان را «زنده میکند» و «کیفیت» این زنده کردن چگونه است. ادعای نویسنده آن است که آیه مذکور نه تنها ربطی به معاد (چه عنصری و چه مثالی) ندارد بلکه دالّ مرکزی آن در مورد حقیقت زمان و نسبت زمان به عوالم مختلف است و بیانگر این نکته است که درک محدود انسان از زمان به این خاطر است که همواره خود را در زمان یافته است، و این درک، با حقیقت زمان در نفس الأمر متفاوت است. در نهایت این برداشت حاصل شده است که استشهاد به ظاهر آیه، نه معاد عنصری مورد ادعای آنان را اثبات میکند، و نه معاد مثالی ملاصدرا را رد مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معاد مثالی؛ معاد عنصری؛ ارمیای نبی؛ آیه 259 بقره؛ زمان نسبی؛ مکتب تفکیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 505 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 264 |
||
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,930 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,196,872 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,609,088 |