اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 555 |
| تعداد مقالات | 4,822 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,820,870 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,273,293 |
فلسفه ابن سینا در مواجهه با شریعت | ||
| حکمت سینوی (مشکوه النور) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ap.2026.248667.1749 | ||
| نویسندگان | ||
| هانیه کوهی حاجی ابادی1؛ محمد بنیانی* 2 | ||
| 1گروه معارف اسلامی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| 2گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| بررسی نسبت دین و فلسفه در اندیشه فیلسوفان مسلمان، بهویژه ابنسینا، از مباحث بنیادین فلسفه اسلامی به شمار میرود. ابنسینا با تکیه بر عقلگرایی ارسطویی، عقل را مبنای نهایی در کشف حقیقت میداند و بر اساس آن ساحتهای وجود و معرفت را سامان میدهد. مقاله حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانهای، در پی آن است که جایگاه معرفتی دین را در نظام فکری ابنسینا بررسی کند و به این پرسش بپردازد که آیا در منظومه معرفتشناختی او میتوان برای دین جایگاهی مستقل و متمایز از ساختار عقلانی فلسفه قائل شد، یا آنکه دین همواره در نسبت با عقل فلسفی تعریف و تفسیر میشود. بررسی دوگانگی میان عقل و ایمان در مسئله معاد جسمانی، رمزوارگی ایات در تفسیر سینوی و ایجاد سازگاری نابرابر میان دین و فلسفه نشان میدهد که در اندیشه ابنسینا، دین تا جایی معتبر است که با عقل فلسفی سازگار باشد. هرچند او میکوشد هماهنگی میان عقل و دین را حفظ کند، اما در عمل دین تنها زمانی پذیرفته میشود که بتوان آن را با مبانی عقلانی تطبیق داد؛ در غیر این صورت یا به تأویل برده میشود یا به سطحی رمزی فروکاسته و از جایگاه معرفتی مستقل محروم میگردد. ابنسینا با تمایز میان مراتب فهم انسانی فلسفه را دانشی نخبگانی میداند که حقیقت را بهصورت کلی و انتزاعی درک میکند، در حالی که دین برای توده مردم و بر پایه تمثیل و تخیل تبیین میشود؛ ازاینرو در منظومه فکری او، دین بیشتر تابع ساختار عقلانی و متافیزیکی فلسفه است تا آنکه بهعنوان عنصری اصیل و درونسازمانیافته جایگاهی مستقل داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابنسینا؛ تأویل فلسفی؛ معاد جسمانی؛ فلسفه اسلامی؛ معرفتشناسی دینی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Avicenna’s Philosophy in Engagement with Sharia | ||
| نویسندگان [English] | ||
| hanieh koohihajiabadi1؛ mohammad bonyani2 | ||
| 1Department of Islamic Studies, Faculty of Humanities, University of Hormozgan, Bandar Abbas | ||
| 2Department of Theology, Faculty of Humanities, University of Bu-Ali Sina, Hamedan. | ||
| چکیده [English] | ||
| The relationship between religion and philosophy in the thought of Muslim philosophers—particularly Avicenna—constitutes one of the fundamental issues in Islamic philosophy. Avicenna, drawing on Aristotelian rationalism, regards reason as the ultimate basis for the discovery of truth, and organizes the domains of being and knowledge accordingly. This study, employing a descriptive–analytical method and based on library sources, seeks to examine the epistemic status of religion within Avicenna’s intellectual system and to address the question of whether religion can be accorded an independent and distinct position apart from the rational structure of philosophy, or whether it is always defined and interpreted in relation to philosophical reason. An analysis of the duality between reason and faith in the issue of bodily resurrection, the symbolic reading of Qur’anic verses in Avicenna’s interpretation, and the unequal reconciliation of religion and philosophy shows that, in his view, religion is valid only insofar as it accords with philosophical reason. Although Avicenna endeavors to maintain harmony between reason and revelation, in practice religion is accepted only when it can be aligned with rational principles; otherwise, it is either subjected to allegorical interpretation or reduced to a symbolic level, thereby deprived of any independent epistemic standing. By distinguishing between the levels of human understanding, Avicenna conceives philosophy as an elite form of knowledge that apprehends truth in an abstract and universal manner, whereas religion addresses the masses through imagery, imagination, and allegory. Thus, in his intellectual framework, religion is largely subordinated to the rational and metaphysical structure of philosophy rather than occupying an independent and intrinsic place of its own. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Ibn Sīnā, Philosophical Interpretation, Bodily Resurrection, Islamic Philosophy, Religious Epistemology | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 12 |
||