اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 20 |
| تعداد شمارهها | 555 |
| تعداد مقالات | 4,822 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,820,870 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,273,293 |
رویکرد تناسب نهادی به آموزۀ قیمت عادلانه: امکان و امتناعِ قواعد تنظیمیِ قیمتگذاری و ساختار تأسیسیِ بازار در سنت مسیحی و اسلامی | ||
| مطالعات اقتصاد اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/ies.2026.245915.2210 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا رعنائی1؛ سید عقیل حسینی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری اقتصاد پولی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز | ||
| 2استادیار اقتصاد دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقاله حاضر با رویکردی نظری-نهادی به بررسی امکان و امتناع صورتبندی آموزۀ «قیمت عادلانه» در سنتهای مسیحی و اسلامی میپردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که چرا مفهوم قیمت عادلانه در سنت مسیحی به مسئلهای قابلصورتبندی نظری بدل میشود، اما در سنت اسلامی چنین جایگاهی نمییابد. فرضیۀ مقاله آن است که این تفاوت پیامد تفاوت بنیادین در نسبت عقل و وحی و در جایگاه قواعد تأسیسی و تنظیمی است. مقاله نشان میدهد که در سنت تومیستی، تفکیک معرفتی و نهادی میان ساحت طبیعی و ساحت وحیانی، امکان تمایز میان قواعد تأسیسی بازار و قواعد تنظیمی را فراهم میکند؛ تمایزی که در بستر فلسفۀ ارسطویی، حقوق رومی و الهیات مسیحی، به صورت یک تناسب نهادی ذاتاً ناپایدار تثبیت شده و زمینه ظهور آموزههایی چون قیمت عادلانه را فراهم آورده است. در مقابل، در سنت اسلامی، وحدت طولی عقل و وحی و نقش تأسیسی شریعت موجب میشود که عدالت اقتصادی از آغاز درون معماری نهادی بازار معنا یابد، نه بهعنوان قیدی تنظیمی بر آن. ازاینرو، قیمت در این سنت کمتر بهصورت مسئلهای مستقل و نظری صورتبندی میشود و بیشتر در قالب فقه معاملات، حکمت عملی و نهادهایی مانند حسبه سامان مییابد. نتیجۀ پژوهش آن است که آموزۀ قیمت عادلانه تومیستی بازتاب یک امکان تمدنی خاص است که بر تفکیک معرفتی و نهادی ساحتها استوار است؛ امکانی که در سنت اسلامی، بهدلیل ساختار متفاوت نسبت عقل، وحی و شریعت، بهصورت مشابه قابلتحقق نیست. مقاله با تحلیل آموزۀ قیمت عادلانه نتیجه میگیرد که آموزههای مختلف علم اقتصاد از حیث منطق درونی و پیشفرضهای نهادی، محصول یک امکان تمدنی خاصِ است و نمیتوان آن را صرفاً از طریق افزودن قیود فقهی یا اخلاقی «اسلامی» کرد. ازاینرو، افق پژوهش در فلسفۀ اقتصاد اسلامی نه در اسلامیسازی اقتصاد مدرن، بلکه در بازاندیشی ظرفیتهای درونی سنت اسلامی برای صورتبندی بدیلهای نهادیِ سازگار با مسائل اقتصادی معاصر نهفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ثنویت تومیستی؛ تمدن اسلامی؛ تمدن غرب؛ قواعد تأسیسی و تنظیمی؛ تناسب نهادی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Institutional Congruence Approach to the Doctrine of the Just Price: The Possibility and Impossibility of Regulative Pricing Rules and Constitutive Market Structures in Christian and Islamic Traditions | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Alireza Raanaei1؛ Sayyed Aqil Hoseiny2 | ||
| 1PhD Student of Monetary Economics, Department of Economics, Faculty of Economics, Management and Social Sciences. Shiraz University | ||
| 2Assistant Professor of Economic, yasouj university, yasouj, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| This article adopts a theoretical–institutional approach to examine the possibility and impossibility of formulating the doctrine of the “just price” in the Christian and Islamic traditions. The central question of the study is why the concept of the just price becomes an theoretically articulable problem in the Christian tradition, while it does not acquire a comparable status in the Islamic tradition. The article advances the hypothesis that this divergence stems from a fundamental divergence in the relationship between reason and revelation and in the respective roles of constitutive and regulative rules in the architecture of institutional order. The article argues that within the Thomistic tradition, the epistemic and institutional differentiation between the natural and the divine realms makes it possible to distinguish between constitutive rules of the market and regulative rules of economic justice. This distinction, shaped through the interaction of Aristotelian philosophy, Roman law, and Christian theology, stabilizes into a specific yet tension-laden form of institutional congruence that enables the emergence of doctrines such as the just price. By contrast, in the Islamic tradition, the longitudinal unity of reason and revelation and the constitutive role of Sharīʿa entail that economic justice is embedded from the outset within the institutional structure of the market itself, rather than imposed as an external regulative constraint. Consequently, price determination in the Islamic tradition is less likely to be conceptualized as an independent theoretical problem and is instead articulated within the frameworks of transactional jurisprudence (fiqh al-muʿāmalāt), practical wisdom, and institutions such as the ḥisba. The study concludes that doctrine of the just price reflects a specific civilizational possibility grounded in the epistemic and institutional differentiation of the social sphere; a possibility that does not arise in a comparable form within the Islamic tradition due to its distinctive configuration of reason, revelation, and law. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Institutional congruence, Thomistic duality, Islamic civilization, Western civilization, constitutive and regulative rules | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 26 |
||