تحلیل و نقد اقوال فقهای امامیه در خصوص ارث زوجه به عنوان وارث منحصر به فرد | ||
| فقه و حقوق خانواده | ||
| مقاله 10، دوره 31، شماره 84، فروردین 1405، صفحه 261-284 اصل مقاله (801.34 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30497/flj.2025.247545.2128 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد هادی رستمی* 1؛ محمدزمان رستمی2 | ||
| 1استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران | ||
| 2دانشیار گروه اقتصاد اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| موضوع ارث زوجه بهعنوان وارث منحصر به فرد، یکی از مسائل مورد اختلاف میان فقها و حقوقدانان است. پژوهش حاضر، با اتخاذ رویکردی تحلیلی- انتقادی، در پی واکاوی مبانی فقهی و علل تقنینی محدودیت ارث زوجه به میزان سهم قانونی (یکچهارم از ترکه) در فرضی است که وی تنها وارث متوفی (زوج) محسوب میگردد. پرسش محوری تحقیق این است که مبنای حقوقی و فلسفه تقنینی ماده 949 قانون مدنی، در تعارض آشکار با برخی دیدگاههای فقهای امامیه که قائل به استحقاق زوجه به کل ترکه در فرضی که وارث منحصربه فرد هستند، چیست؟ و چرا قانونگذار، زوجه را از تملک مازاد بر سهم معین خود در چنین وضعیتی، علیرغم وجود دیدگاههای موافق، محروم نموده است؟ روششناسی این پژوهش مبتنی بر تحلیل توصیفی- تبیینی و مطالعه تطبیقی منابع معتبر فقهی و متون قانونی است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که در فقه امامیه، دیدگاههای متعددی در خصوص ارث زوجه به عنوان وارث منحصر به فرد وجود دارد و برخی از فقها با استناد به ادله نقلی و عقلی، بر استحقاق زوجه به تمامی ترکه تأکید نمودهاند. در نهایت این نتیجه اتخاذ شده است که با توجه به ظرفیتهای موجود در آرای فقهای امامیه، امکان بازنگری و اصلاح ماده 949 قانون مدنی، به منظور اعطای حق ارث، بر کل ترکه به زوجه در فرضی که وارث منحصر به فرد میباشد، وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلیدواژهها: زوجه؛ ارث وارث منحصر به فرد؛ اصلاح قانون مدنی؛ وصیت مازاد بر ثلث | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 178 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 64 |
||
اخبار و اعلانات
- تغییر نشانی وبگاه نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهاسلام
- آمار رتبهبندی نشریات علمی کشور در ارزیابی سال 1400 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وضعیت رتبهبندی نشریات علمی دانشگاه امام صادق علیهالسلام براساس نتایج نهایی رتبهبندی نشریات علمی کشور در سال 1400
- نشریه علمی «فقه و حقوق خانواده» وابسته به دانشگاه امام صادق علیهالسلام در پایگاه بینالمللی DOAJ نمایه شد.
- أخذ شناسه DOI برای مقالات نشریه علمی «تحقیقات مالی اسلامی»
- بازنشر مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- تفاهمنامه همکاری دانشگاه با سامانه مشابهتیاب سمیمنور
- دسترسی آزاد "Open Access" به کلیه مقالات منتشره نشریات دانشگاه امام صادق علیهالسلام
- نمایه مقالات پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت) در پایگاه بینالمللی Philpapers
آمار
| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 564 |
| تعداد مقالات | 4,934 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,242,822 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,654,553 |